आज धनतेरस: पूजेचे साहित्य आणि विधींपासून ते शुभ खरेदीच्या वेळांपर्यंत, ७ दिवे आणि यम दीपदानाबद्दल सर्व काही जाणून घ्या.
धनतेरसच्या दिवशी पूजेचे साहित्य, शुभ मुहूर्त, खरेदी आणि यम दीपदान याबद्दल संपूर्ण माहिती.
आज धनतेरस (६ नोव्हेंबर, २०२६): आज, शुक्रवार, देशभरात धनतेरसचा सण साजरा होत आहे. धनतेरस हा पाच दिवसांच्या दिवाळी सणाची सुरुवात असतो. या दिवशी भगवान धन्वंतरी, देवी लक्ष्मी आणि भगवान कुबेर यांची पूजा केली जाते. असे मानले जाते की धनतेरसच्या शुभ मुहूर्तावर पूजा आणि खरेदी केल्याने घरात सुख-समृद्धी येते.
या दिवशी सोने, चांदी, भांडी आणि झाडू खरेदी करण्याची परंपरा आहे. संध्याकाळी यमराजांच्या नावाने दिवे लावले जातात. जर तुम्हीही आज धनतेरसच्या दिवशी पूजा करणार असाल, तर शुभ वेळ, पूजेचे साहित्य, पूजेचा योग्य क्रम, घरात सात दिवे कुठे लावावेत, खरेदीचे नियम आणि यमराजांसाठी दिवे लावण्याची संपूर्ण पद्धत याबद्दल जाणून घ्या.
धनतेरस २०२६: आज पूजेसाठी शुभ मुहूर्त
धनत्रयोदशीच्या दिवशी प्रदोष काळात भगवान धन्वंतरी, देवी लक्ष्मी आणि कुबेराची पूजा करणे शुभ मानले जाते.
टीप: पूजा आणि खरेदीसाठी शुभ मुहूर्त शहरानुसार बदलू शकतात. वेळा जाणून घेण्यासाठी आपल्या शहराचे स्थानिक कॅलेंडर नक्की तपासा.
धनत्रयोदशी पूजा समिगरी: पूजेपूर्वी या वस्तू गोळा करा
धनतेरस पूजा सुरू करण्यापूर्वी सर्व आवश्यक वस्तू एकाच ठिकाणी ठेवा, जेणेकरून पूजेदरम्यान कोणत्याही गोष्टीची कमतरता भासणार नाही.
१. तपासणी नाका उभारण्यासाठी लागणारे साहित्य
-
लाकडी खांब
-
लाल किंवा पिवळे कापड
-
अक्षत म्हणजेच अख्खा तांदूळ
२. शुद्धीकरण साहित्य
-
पंचपत्र
-
आचमनी
-
गंगा पाणी
-
गुलाबाच्या पाकळ्या
३. टिळक आणि सुगंधी साहित्य
-
रोली
-
कुमकुम
-
चंदन
-
कलावा
४. अर्पणे आणि अर्पणे
-
बताशे
-
खीर
-
पंचामृत
-
विड्याचे पान
-
लवंग
-
विड्याचे पान
५. दिवे लावण्यासाठी लागणारे साहित्य
-
चारमुखी मातीचा दिवा
-
मोहरीचे तेल
-
१३ मातीचे दिवे
-
गाईचे तूप
-
कापसाच्या वाती
याशिवाय, पूजेमध्ये स्थापना करण्यासाठी फुले, फळे, धूप, कापूर, मिठाई, कलश आणि देव-देवतांच्या मूर्ती किंवा चित्रे ठेवा.
धनतेरस पूजा कशी करावी? योग्य क्रम आणि पद्धत जाणून घ्या.
धनतेरस पूजेची सुरुवात गणपतीच्या पूजेने होते. त्यानंतर धन्वंतरी आणि कुबेर यांची पूजा केली जाते. शेवटी, लक्ष्मीची पूजा आणि आरती केली जाते.
१. सर्वप्रथम गणपतीची पूजा करा.
कोणतेही शुभ कार्य गणपतीच्या पूजेने सुरू होते. त्यामुळे, धनतेरसच्या दिवशी सर्वप्रथम गणपतीचे स्मरण करा. पूजास्थानी गणपतीच्या मूर्तीची स्थापना करा.
-
दिवा आणि उदबत्ती लावा.
-
हळद, फुले, तांदळाचे दाणे आणि मोदक अर्पण करा.
-
आदर आणि भक्तीभावाने पूजेला सुरुवात करा.
गणेश मंत्र:
ॐ गण गणपते नमः।
२. भगवान धन्वंतरीची पूजा करा.
गणेशाची पूजा केल्यानंतर भगवान धन्वंतरीची पूजा करावी. त्यांना आयुर्वेद आणि आरोग्याची देवता मानले जाते. भगवान धन्वंतरीला पंचामृत अर्पण करा.
-
फुले, तांदळाचे दाणे आणि धूप अर्पण करा.
-
कुटुंबातील सर्व सदस्यांना उत्तम आरोग्य आणि रोगमुक्ततेच्या शुभेच्छा.
धन्वंतरी मंत्र:
ओम नमो भगवते वासुदेवाय धन्वंतरे अमृतकलश हस्ताय सर्वमय विनाशाय त्रैलोक्यनाथाय श्री महाविष्णवे नमः।
३. भगवान कुबेराची उपासना करा
भगवान धन्वंतरींची पूजा केल्यानंतर, संपत्तीचे रक्षक असलेल्या भगवान कुबेरांची पूजा करा. त्यांना फुले आणि धान्य अर्पण करा.
-
पूजेमध्ये नाणी ठेवा.
-
नव्याने खरेदी केलेले सोन्या-चांदीचे दागिनेही पूजेसाठी ठेवता येतात.
-
कुटुंबाच्या सुख, समृद्धी आणि धन-संपत्तीत वाढ होण्यासाठी प्रार्थना करा.
कुबेर मंत्र:
ॐ यक्षय कुबेराय वैश्रवणाय धनधान्याधिपतये धनधान्य समृद्धी मे देही दापय स्वाहा ।
४. देवी लक्ष्मीची पूजा करा
-
यानंतर, धन आणि समृद्धीची देवी असलेल्या लक्ष्मीची पूजा करा.
-
देवी लक्ष्मीला कमळाची फुले, रोली आणि अक्षत अर्पण करा.
-
मिठाई, फळे आणि साखरेची खडीसाखर द्या.
-
तुपाचा दिवा लावून देवी लक्ष्मीची आरती करा.
-
घरात सुख, शांती आणि समृद्धी टिकून राहण्यासाठी प्रार्थना करा.
लक्ष्मी मंत्र:
ॐ श्री महालक्ष्म्यै नमः।
शेवटी, सर्व देवदेवतांची आरती करा आणि प्रसाद वाटा.
धनतेरसच्या दिवशी घरात कुठे ७ दिवे लावावेत?
धनतेरसच्या दिवशी दिवे लावण्याला विशेष महत्त्व आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी घराभोवती विविध ठिकाणी दिवे लावल्याने सकारात्मकता आणि समृद्धी येते. धनतेरसच्या दिवशी या सात ठिकाणी दिवे लावण्याची परंपरा आहे:
धनतेरसच्या दिवशी यमदीप कसा लावावा? पद्धत आणि योग्य दिशा जाणून घ्या.
धनतेरसच्या दिवशी यमराजांच्या नावाने दिवा लावण्याची परंपरा आहे. याला यमदीपदान किंवा मुखदीपदान म्हणतात. असा विश्वास आहे की या दिवादानामुळे कुटुंबातील सदस्यांचे अकाली मृत्यूपासून रक्षण होते आणि त्यांच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना केली जाते.
परंपरेनुसार, घरातील सर्व सदस्यांसाठी झोपण्यापूर्वी किंवा झोपण्याच्या वेळी घराबाहेर यमदीप लावला जातो. काही कुटुंबांमध्ये घरातील सर्वजण झोपल्यानंतरही तो लावला जातो. दिवा लावल्यानंतर मागे वळून पाहू नये, अशीही एक लोकप्रिय श्रद्धा आहे.
टीप: यमदीपक हा सात सामान्य दिव्यांपेक्षा वेगळा, एक विशेष दिवा आहे. तो मुख्य प्रवेशद्वाराच्या बाहेर, दक्षिणाभिमुख दिशेने लावला जातो.
धनतेरसच्या दिवशी काय खरेदी करणे शुभ मानले जाते?
धनतेरसच्या दिवशी नवीन वस्तू खरेदी करण्याची परंपरा शतकानुशतके जुनी आहे. असे मानले जाते की या दिवशी सोने, चांदी आणि धातूची भांडी खरेदी केल्याने घरात सुख आणि समृद्धी येते.
टीप: जर सोने किंवा चांदी खरेदी करणे तुमच्या बजेटमध्ये नसेल, तर काळजी करू नका. तुम्ही तुमच्या ऐपतीनुसार कोणतीही उपयुक्त नवीन वस्तू किंवा भांडे खरेदी करू शकता.
धनतेरसच्या दिवशी काय करावे आणि काय करू नये?
धनतेरसच्या दिवशी काय करावे?
-
घर स्वच्छ करा आणि मुख्य दरवाजा सजवा.
-
शुभ मुहूर्तावर देवदेवतांची पूजा करा.
-
आपल्या क्षमतेनुसार सोने, चांदी किंवा भांडी खरेदी करा.
-
घरात मातीचे दिवे लावा.
-
यमराजांच्या नावाने दिवा दान करा.
-
गरजूंना मदत करा आणि सात्विक अन्न खा.
-
कुटुंबात प्रेम आणि सकारात्मक वातावरण टिकवून ठेवा.
धनतेरसच्या दिवशी काय करू नये?
-
कोणालाही पैसे उधार देऊ नयेत अशी एक पारंपरिक समजूत आहे.
-
घरात भांडण किंवा वाद करू नका.
-
मद्यपान आणि मांसाहारी पदार्थ टाळा.
-
घरात घाण आणि अंधार ठेवू नका.
-
धारदार आणि टोकदार वस्तू खरेदी करणे टाळा.
-
ऐषआरामासाठी किंवा दिखाव्यासाठी खरेदी करू नका.
धनतेरस का साजरा केला जातो? यामागील आख्यायिका जाणून घ्या.
धनतेरसचा संबंध समुद्रमंथनाच्या पौराणिक कथेशी जोडलेला आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, देव आणि दानवांनी अमृत मिळवण्यासाठी समुद्रमंथन केले. याच वेळी, भगवान विष्णूचा अवतार असलेले भगवान धन्वंतरी, आपल्या हातात अमृताचा कलश घेऊन प्रकट झाले.
भगवान धन्वंतरी यांना आयुर्वेद आणि औषधोपचाराचे देव मानले जाते. देवी लक्ष्मीचा उगम देखील समुद्रमंथनातून झाला आहे. त्यांना संपत्ती, समृद्धी आणि ऐश्वर्याची देवी मानले जाते.
याच कारणामुळे, धनतेरसच्या दिवशी भगवान धन्वंतरी यांच्यासोबत देवी लक्ष्मी आणि भगवान कुबेर यांची पूजा केली जाते. हा सण धन, आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि कुटुंबासाठी सुख-समृद्धीच्या इच्छेचे प्रतीक आहे.
भगवान धन्वंतरी कोण आहेत?
हिंदू धर्मग्रंथांनुसार, भगवान धन्वंतरी हे भगवान विष्णूचा अवतार मानले जातात. ते आयुर्वेद, औषध आणि आरोग्याचे देव आहेत. समुद्रमंथनाच्या वेळी, भगवान धन्वंतरी अमृत कलशासह प्रकट झाले. त्यांनी अमृताने भरलेला तो कलश धारण केला होता, जो जीवन, आरोग्य आणि अमरत्वाचे प्रतीक मानला जातो.
धनतेरसच्या दिवशी त्यांची पूजा केल्याने उत्तम आरोग्य, रोगमुक्ती आणि दीर्घायुष्य लाभते, अशी इच्छा व्यक्त केली जाते. याच कारणामुळे धनतेरस हा दिवस धन्वंतरी जयंती म्हणूनही साजरा केला जातो.
धनतेरस संदेश: संपत्तीसोबतच आरोग्यही महत्त्वाचे आहे
धनतेरस हा केवळ सोने-चांदी खरेदी करण्याचा आणि धनाची पूजा करण्याचा सण नाही. भगवान धन्वंतरीची पूजा आपल्याला उत्तम आरोग्य आणि निरोगी जीवनाचे महत्त्व शिकवते. देवी लक्ष्मी आणि कुबेराची पूजा सुख आणि समृद्धीच्या इच्छेचे प्रतीक आहे, तर यमदीपदान हे कुटुंबाच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सुरक्षिततेसाठी प्रार्थना करण्याशी संबंधित आहे.
तर, आज धनतेरसच्या दिवशी, तुमच्या जीवनात धन, आरोग्य, कौटुंबिक कल्याण आणि सकारात्मकतेचे स्वागत करा. तुम्हा सर्वांना धनतेरसच्या हार्दिक शुभेच्छा.







