अयोध्या येथे दहाव्या दीपोत्सवाची भव्य तयारी सुरू आहे.
मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या नेतृत्वाखाली २०१७ मध्ये सुरू झालेला अयोध्या दीपोत्सव २०२६ मध्ये आपल्या दहाव्या वर्षात पदार्पण करत आहे. ७ नोव्हेंबर २०२६ रोजी, राम की पैडीसह सरयू नदीच्या काठावरील ५६ घाटांवर ३० लाखांहून अधिक दिवे लावण्याचे उद्दिष्ट आहे. हा कार्यक्रम पुन्हा एकदा गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड प्रस्थापित करण्याच्या तयारीत आहे.
उपराष्ट्रपती आणि मुख्यमंत्री उद्घाटन करतील
उपराष्ट्रपती सी.पी. राधाकृष्णन आणि मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ हे दहाव्या दीपोत्सवाच्या औपचारिक उद्घाटनाला उपस्थित राहणार आहेत. अवध विद्यापीठातील पस्तीस हजार स्वयंसेवकांनी घाटांवर दिव्यांची मालिका आणि विविध कलात्मक रचना साकारण्यासाठी तीन दिवस अथक परिश्रम घेतले.
२०१७ ते २०२६ पर्यंतच्या दीपोत्सव रेकॉर्डचा प्रवास
अयोध्येतील दिव्यांचा उत्सव २०१७ मध्ये सुरू झाला. पहिल्या वर्षी अंदाजे १.७१ लाख दिवे लावण्यात आले. त्यानंतर, दरवर्षी दिव्यांची संख्या वाढत गेली आणि या सोहळ्याने नवनवीन विक्रम प्रस्थापित केले. २०१८ मध्ये ३.०१ लाख दिवे लावून पहिला अधिकृत गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड नोंदवला गेला. २०१९ मध्ये ४.०४ लाख दिवे लावण्यात आले आणि २०२० मध्ये, कोविड-१९ महामारीच्या काळात ६.०६ लाख दिवे लावण्यात आले.
दरवर्षी दिव्यांची संख्या वाढत गेली.
२०२१ मध्ये ९.४१ लाख, २०२२ मध्ये १५.७६ लाख आणि २०२३ मध्ये २२.२३ लाख दिवे लावण्यात आले. २०२४ मध्ये राम मंदिराच्या बांधकामानंतर विक्रमी २५.१२ लाख दिवे लावण्यात आले, तर २०२५ मध्ये २८ लाखांहून अधिक दिवे लावण्यात आले. आता, २०२६ मध्ये ३० लाखांहून अधिक दिवे लावून एक नवीन विश्वविक्रम करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
३५,००० स्वयंसेवकांसह व्यापक व्यवस्था
दीपोत्सवाचे नोडल अधिकारी प्राध्यापक एस. एस. मिश्रा यांच्या माहितीनुसार, या कार्यक्रमासाठी विविध घाटांवर ३५,००० स्वयंसेवक तैनात करण्यात आले आहेत. व्यवस्थेचे सुरळीत कामकाज सुनिश्चित करण्यासाठी ९०० घाट समन्वयक, ११२ घाट प्रभारी आणि २७ पर्यवेक्षक नियुक्त करण्यात आले आहेत. विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. बिजेंद्र सिंह यांनीही तयारीचा आढावा घेतला.
दिवा लावण्यासंबंधी सुरक्षिततेच्या सूचना
कार्यक्रमादरम्यान सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी, स्वयंसेवकांना सुती कपडे घालण्याच्या आणि सैल किंवा कृत्रिम धाग्यांचे कपडे टाळण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. याव्यतिरिक्त, या मोठ्या कार्यक्रमादरम्यान कोणतीही अनुचित घटना टाळण्यासाठी, त्यांना दिव्यांजवळ ज्वलनशील पदार्थ न ठेवण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या आहेत.
डिजिटल धर्मपथावर रामायणाची एक झलक पाहायला मिळेल.
यंदा दिव्यांचा उत्सव 'नव्या भारताची नवी अयोध्या' या संकल्पनेवर आधारित आयोजित केला जात आहे. राष्ट्रीय महामार्गापासून प्रवेशद्वारापर्यंत धर्मपथावर १२ फूट उंचीचे पन्नास डिजिटल स्तंभ उभारण्यात आले आहेत. या स्तंभांवर रामायणातील विविध प्रसंगांचे चित्रण करणारे डिजिटल प्रकाश-शो दाखवले जात आहेत. घाटांवरील रांगोळ्या आणि दिव्यांची कलात्मक सजावट हेदेखील आकर्षणाचे केंद्र आहे.
दीपोत्सव परदेशी पर्यटकांनाही आकर्षित करत आहे.
अयोध्या दीपोत्सवाची भव्यता परदेशी पर्यटकांनाही आकर्षित करत आहे. अर्जेंटिनाची पर्यटक कॅरोलिना हिने घाटांवरील सजावट आणि दिव्यांची अद्भुत रोषणाई पाहून सांगितले की, तिने आपल्या आयुष्यात पहिल्यांदाच असे खरोखरच विलक्षण दृश्य पाहिले आहे. यामुळे या कार्यक्रमाचे आंतरराष्ट्रीय आकर्षण आणखी वाढले आहे.
रामजन्मभूमी संकुलात एक लाख दिवे लावण्याची तयारी सुरू आहे.
श्री राम जन्मभूमी तीर्थ क्षेत्र ट्रस्टचे महासचिव गोविंद देव गिरी यांच्या माहितीनुसार, राम जन्मभूमी संकुलाची पाच विभागांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे. येथे १,५०० कर्मचाऱ्यांच्या देखरेखीखाली एक लाख दिवे लावले जातील. मुख्य मंदिरासह संकुलातील सर्व १८ मंदिरे दर्शनी दिव्यांनी सजवण्यात आली आहेत.
व्हीव्हीआयपी पाहुण्यांसाठी विशेष वाहतूक व्यवस्था
दीपोत्सवादरम्यान व्हीव्हीआयपी आणि इतर पाहुण्यांच्या प्रवासासाठी विशेष वाहतुकीची व्यवस्था करण्यात आली आहे. ८० गोल्फ कार्ट, १० ट्रॅव्हल कार आणि २० एसी बसेसची व्यवस्था करण्यात आली आहे. अयोध्येतील घाटांपासून ते रामजन्मभूमी संकुलापर्यंत, दहावा दीपोत्सव भव्य आणि संस्मरणीय सोहळा बनवण्यासाठी ही तयारी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
