गोवर्धन पूजेच्या दिवशी एक विशेष ज्योतिषीय योगायोग जुळून येईल.
हिंदू धर्मात गोवर्धन पूजेला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. हा सण दरवर्षी कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पहिल्या दिवशी, दिवाळीच्या दुसऱ्या दिवशी साजरा केला जातो. याला अन्नकूट असेही म्हणतात. या दिवशी भगवान श्रीकृष्ण, गोवर्धन पर्वत आणि गायींची पूजा करण्याची परंपरा आहे. २०२६ मध्ये गोवर्धन पूजा मंगळवार, १० नोव्हेंबर रोजी साजरी केली जाईल.
शुभ नशीब आणि त्रिग्रही योगाचा संयोग
या वर्षी गोवर्धन पूजेदरम्यान दोन विशेष ज्योतिषीय योग तयार होत आहेत. ज्योतिषीय गणनेनुसार, तूळ राशीतील सूर्य, बुध आणि चंद्र यांच्या युतीमुळे, सौभाग्य योगासह, या दिवशी त्रिग्रही योग तयार होईल. याशिवाय, स्वाती आणि विशाखा नक्षत्रांची युती होईल. धार्मिक मान्यतेनुसार, या शुभ योगांमध्ये पूजा, पठण, दान आणि धार्मिक विधी करणे फलदायी मानले जाते.
गोवर्धन पूजा 2026 तारीख आणि शुभ मुहूर्त
पंचांगानुसार, कार्तिक शुक्ल प्रतिपदा तिथी ९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी दुपारी १२:३१ वाजता सुरू होईल आणि १० नोव्हेंबर रोजी दुपारी २ वाजता संपेल. उदय तिथीनुसार, मंगळवार, १० नोव्हेंबर रोजी गोवर्धन पूजा केली जाईल. या दिवशी सकाळच्या पूजेसाठी एक विशेष शुभ वेळ निश्चित करण्यात आली आहे.
-
गोवर्धन पूजा सकाळी शुभ वेळ: सकाळी 6:40 ते 8:50.
-
प्रतिपदा तिथी सुरू होते: 9 नोव्हेंबर, दुपारी 12:31 वाजता.
-
प्रतिपदा तिथी समाप्त: 10 नोव्हेंबर, दुपारी 2:00 PM.
सौभाग्य योगाचे धार्मिक महत्त्व
गोवर्धन पूजेच्या दिवशी सौभाग्य योग तयार होईल. ज्योतिषशास्त्रानुसार, हा योग सुख, समृद्धी आणि सुदैवाशी संबंधित आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या योगादरम्यान पूजा करणे, शुभ विधी करणे आणि नवीन उपक्रम सुरू करणे शुभ मानले जाते. असे मानले जाते की या काळात केलेले धार्मिक विधी जीवनात सुख, समृद्धी आणि सकारात्मकता आणतात.
तूळ राशीत त्रिग्रही योग तयार होईल.
यावर्षी गोवर्धन पूजेच्या दिवशी सूर्य, बुध आणि चंद्र तूळ राशीत एकत्र येतील. या तीन ग्रहांच्या संयोगामुळे त्रिग्रही योग निर्माण होईल. ज्योतिषशास्त्रानुसार, सूर्य आत्मविश्वास आणि सन्मानाचे, बुध बुद्धिमत्ता आणि संवादाचे, तर चंद्र मन आणि भावनांचे प्रतीक आहे. हा योग धन, समृद्धी आणि प्रगतीसाठी देखील शुभ मानला जातो.
स्वाती आणि विशाखा नक्षत्रांचे संयोजन
गोवर्धन पूजेच्या दिवशी स्वाती आणि विशाखा नक्षत्र एकत्र येतील. पंचांगानुसार, स्वाती नक्षत्र १० नोव्हेंबर रोजी सकाळी ७:२९ वाजेपर्यंत राहील. यानंतर विशाखा नक्षत्र सुरू होईल. ज्योतिषशास्त्रीय मान्यतेनुसार, या नक्षत्रांच्या काळात धार्मिक विधी आणि शुभ कार्ये करणे शुभ मानले जाते.
गोवर्धन पूजेला अन्नकुट उत्सव असेही म्हणतात.
गोवर्धन पूजेला अन्नकूट उत्सव म्हणूनही ओळखले जाते. या दिवशी भगवान कृष्णाला विविध प्रकारचे पदार्थ आणि अन्न अर्पण केले जाते. मंदिरात आणि घरी अन्नकूट तयार करून ते देवाला अर्पण करण्याची परंपरा आहे. गोवर्धन पर्वताची एक प्रतिकात्मक प्रतिमा तयार करून तिची पूजा केली जाते आणि गायींचे नैवेद्य दाखवले जातात.
भगवान कृष्णाने निसर्गाचे महत्त्व शिकवले
आख्यायिकेनुसार, द्वापर युगात, ब्रजचे लोक चांगल्या पावसासाठी आणि सुगीसाठी देवांचा देव असलेल्या इंद्राची पूजा करत असत. तेव्हा बालकृष्णाने त्यांना समजावून सांगितले की, गोवर्धन पर्वत, निसर्ग आणि प्राणी हे त्यांच्या उपजीविकेचे मुख्य साधन आहेत. त्यांनी लोकांना निसर्गाप्रती आणि गोवर्धन पर्वताप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यास आणि त्यांची पूजा करण्यास प्रोत्साहित केले.
गोवर्धन पर्वत उचलून ब्रजच्या लोकांना वाचवण्यात आले.
भगवान कृष्णाच्या आज्ञेनुसार, ब्रजच्या लोकांनी गोवर्धन पर्वताची पूजा केली. यामुळे देवांचा राजा इंद्र क्रोधित झाला आणि त्याने ब्रजवर मुसळधार पाऊस पाडला. लोकांना आणि प्राण्यांना या अविरत पावसापासून वाचवण्यासाठी, भगवान कृष्णाने गोवर्धन पर्वत आपल्या करंगळीवर उचलला. ब्रजचे सर्व लोक आणि प्राणी पर्वताखाली सुरक्षित राहिले. अखेरीस, देवांचा राजा इंद्राला आपली चूक लक्षात आली आणि त्याने आपला पराभव स्वीकारला.
तेव्हापासून गोवर्धन पूजेची परंपरा सुरू आहे.
धार्मिक मान्यतेनुसार, भगवान कृष्णाने गोवर्धन पर्वत उचलल्याच्या घटनेच्या स्मरणार्थ दरवर्षी गोवर्धन पूजा साजरी केली जाते. हा सण निसर्ग, पशुधन, अन्न आणि पर्यावरणाचे महत्त्व देखील अधोरेखित करतो. या दिवशी, भक्त भगवान कृष्णाची प्रार्थना करतात आणि आपल्या कुटुंबाच्या सुख, समृद्धी आणि कल्याणासाठी प्रार्थना करतात.
