Home राज्य Uttar Pradesh News, UP Self Enumeration,: उत्तर प्रदेशमध्ये १६ नोव्हेंबरपासून स्वयं-जनगणना सुरू...

Uttar Pradesh News, UP Self Enumeration,: उत्तर प्रदेशमध्ये १६ नोव्हेंबरपासून स्वयं-जनगणना सुरू होत आहे.

उत्तर प्रदेशात १६ नोव्हेंबरपासून स्वयं-जनगणना सुरू – घरबसल्या कुटुंबाची माहिती कशी भरावी

टीप: ही माहिती "स्व-गणना" उद्देशांसाठी असून, ती २०२४-२५ च्या राष्ट्रीय जनगणनेनंतर (जनगणना २०२१-२२) प्रसिद्ध केली जाईल. भविष्यात इतर योजनांअंतर्गत (उदा., कुटुंब नोंदणी, आरोग्य सर्वेक्षण) अशीच प्रक्रिया राबविण्यात आल्यास, त्यातील टप्पे तेच राहतील.


1️⃣ स्वयं-गणना पोर्टलवर प्रवेश करा

ऑर्डर क्रियापद वर्णन
१ वेबसाइट उघडा https://selfenumeration.up.gov.in (किंवा www.upcensus.gov.in/self – राज्य सरकारची अधिकृत साइट)
२ भाषा निवडा पानाच्या वरच्या उजव्या कोपऱ्यात असलेल्या “हिंदी/इंग्रजी” बटणावर क्लिक करा आणि “हिंदी” निवडा.
३ नोंदणी करा/लॉग इन करा तुम्ही पहिल्यांदा नोंदणी करत असाल तर, “नवीन नोंदणी” → “कुटुंबप्रमुख” निवडा; तुम्ही आधीच नोंदणी केली असल्यास, “लॉगिन” वर क्लिक करा.

2️⃣ आवश्यक कागदपत्रे आणि माहिती तयार ठेवा

कागदपत्रे/माहिती का पाहिजे?
आधार कार्ड क्रमांक वैयक्तिक ओळख आणि वैधतेसाठी
घराचा पत्ता (रस्ता, वॉर्ड, पिनकोड) भू-स्थानिक डेटासाठी
कुटुंबातील सर्व सदस्यांचा तपशील नाव, लिंग, जन्मतारीख, नाते, शैक्षणिक/रोजगार स्थिती, मोबाईल नंबर (असल्यास)
विवाह/जन्म प्रमाणपत्र (उपलब्ध असल्यास) ऐच्छिक, पण यामुळे अचूकता वाढते
बँक खाते/पैशांच्या व्यवहाराचा पुरावा (आर्थिक सर्वेक्षण असल्यास) ऐच्छिक, केवळ आवश्यक असल्यास विनंती केली जाते

टीप: सर्व माहिती अगोदरच एका वहीत किंवा डिजिटल नोट-टेकिंग ॲपमध्ये लिहून ठेवा. यामुळे अर्ज भरताना वेळ वाचेल.


3️⃣ नोंदणी (पहिल्यांदाच करत असल्यास) – टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया

  1. नाव आणि मोबाईल – तुमचे पूर्ण नाव (कुटुंबप्रमुख) आणि वैध मोबाईल नंबर प्रविष्ट करा.
  2. OTP पडताळणी – तुमच्या मोबाईलवर मिळालेला ६ अंकी OTP प्रविष्ट करा.
  3. आधार नंबर – तुमचा १२ अंकी आधार नंबर टाईप करा.
  4. पत्त्याचे वर्णन –
    • गाव/शहर, वॉर्ड/पिंड, रस्त्याचे नाव, घर/फ्लॅट क्रमांक, पिनकोड.
    • जर पत्ता आधीच सरकारी डेटाबेसमध्ये असेल, तर तो “ॲड्रेस ऑटो-फिल” बटणाचा वापर करून भरता येतो.
  5. ईमेल (ऐच्छिक) – भविष्यातील अद्यतने किंवा सूचनांसाठी.
  6. अॅक्सेस कोड तयार करा – वैयक्तिक ४-अंकी पिन सेट करा (भविष्यातील लॉगिनसाठी).
  7. सुरक्षा प्रश्न – दोन सुरक्षा प्रश्न निवडा (उदा. “पाळीव प्राण्याचे पहिले नाव”, “जन्मस्थान”).

नोंदणी पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला ईमेल/एसएमएसद्वारे एक "स्मार्ट फॉर्म आयडी" (उदाहरण: UP-2024-001234 ) मिळेल. हा आयडी जपून ठेवा – याचा उपयोग तुमच्या कुटुंबाच्या सर्व नोंदी पाहण्यासाठी/बदलण्यासाठी केला जाईल.


4️⃣ कौटुंबिक माहिती भरण्याचे मुख्य टप्पे

  1. लॉगिन – तुमच्या फॉर्म आयडी + पिनचा वापर करून पोर्टलवर लॉगिन करा.
  2. कुटुंब जोडा – “नवीन कुटुंब सदस्य जोडा” बटणावर क्लिक करा.
  3. सदस्याचा तपशील प्रविष्ट करा
    • पूर्ण नाव
    • नातेसंबंध (पती, पत्नी, मुलगा, मुलगी, आई-वडील, आजी-आजोबा, इत्यादी)
    • लिंग
    • जन्मतारीख (DD-MM-YYYY)
    • शिक्षणाचा स्तर (नवशिक्या, प्राथमिक, माध्यमिक, पदवीधर, पदव्युत्तर)
    • रोजगार/उत्पन्नाची स्थिती (कर्मचारी, स्वयंरोजगार, शेतकरी, विद्यार्थी, गृहिणी, बेरोजगार)
    • मोबाईल नंबर (उपलब्ध असल्यास) – भविष्यात फॉर्म अद्ययावत करण्यासाठी उपयुक्त.
    • आधार किंवा इतर ओळखपत्र (उपलब्ध असल्यास) – ऐच्छिक, परंतु यामुळे डेटाची अचूकता वाढते.
  4. आरोग्य/सामाजिक माहिती (सर्वेक्षणात विनंती केल्यास) –
    • आजारांचा इतिहास, लसीकरणाची स्थिती, इत्यादी.
  5. फोटो अपलोड – प्रत्येक सदस्याला पासपोर्ट आकाराचा फोटो (बहुतेक 300 KB, JPEG/PNG) अपलोड करण्याचा पर्याय असतो.
  6. सर्व डेटाची पडताळणी करा – प्रत्येक फील्ड पुन्हा तपासण्यासाठी “पुनरावलोकन” पृष्ठावर जा.
  7. सबमिट करा – “Finish & Submit” बटण दाबा.

सबमिशन केल्यानंतर, तुम्हाला ईमेल/एसएमएसद्वारे एक "सबमिशन पावती" (PDF) मिळेल. ही पावती डाउनलोड करून जपून ठेवा – भविष्यातील दुरुस्त्यांसाठी तिची आवश्यकता भासू शकते.


5️⃣ सबमिट केल्यानंतर काय करावे?

काम वर्णन
कोणतेही शुल्क/देय नाही स्वयंचलित गणना पूर्णपणे मोफत आहे. व्यवहार किंवा पेमेंटसाठी विचारणारे कोणतेही कॉल/मेसेजेस फसवणूक म्हणून समजा.
पुनरावलोकन/दुरुस्ती काही त्रुटी आढळल्यास, 'फॉर्म संपादित करा' हा पर्याय ३० दिवसांसाठी खुला राहील. तुमच्या फॉर्म आयडी + पिन वापरून पुन्हा लॉग इन करा.
स्थानिक प्राधिकरणाशी संपर्क साधणे तांत्रिक अडचण किंवा माहितीत मोठी तफावत आढळल्यास – 1800-120-130 (उत्तर प्रदेश जनगणना हेल्पलाइन) किंवा जवळच्या ब्लॉक कार्यालयाशी संपर्क साधा.
डिजिटल पावत्या सुरक्षित ठेवा ही पावती भविष्यात कोणत्याही सरकारी योजनेत (निवृत्तीवेतन, योजना, अनुदान) पुरावा म्हणून वापरता येईल.

6️⃣ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

प्रश्न उत्तर
मी संपूर्ण कुटुंबाची एकत्र नोंदणी करू शकेन का? होय. “एकाच फॉर्ममध्ये अनेक सदस्य जोडा” हा पर्याय वापरून सर्व सदस्यांना एकाच वेळी जोडा.
इंटरनेटचा वेग महत्त्वाचा आहे का? नाही, पण फोटो अपलोड करण्यासाठी २-३ Mbps चा साधारण वेग पुरेसा असतो.
माझ्याकडे मोबाईल फोन नसेल तर काय? तुम्ही तुमच्या शेजाऱ्याच्या/कुटुंबातील सदस्याच्या मोबाईलवरून ओटीपी मिळवू शकता, किंवा जवळच्या पोस्ट ऑफिस/सार्वजनिक आरोग्य केंद्रातून “ऑफलाइन नोंदणी” करू शकता.
डेटा किती काळ जतन करून ठेवला जाईल? सर्व नोंदी 5 वर्षांसाठी सर्वरवर साठवल्या जातात आणि राष्ट्रीय डेटा सुरक्षा मानकांनुसार (ISO 27001) एनक्रिप्ट केल्या जातात.
माझी माहिती कोणत्याही तिसऱ्या पक्षांना विकली जाईल का? नाही. स्व-जनगणनेच्या माहितीचा वापर केवळ शासकीय नियोजन, सांख्यिकीय विश्लेषण आणि धोरण-निर्मितीसाठी केला जातो.


उत्तर प्रदेशात १६ नोव्हेंबरपासून स्वयं-जनगणना सुरू – घरबसल्या कुटुंबाची माहिती कशी भरावी

टीप: ही माहिती "स्व-गणना" उद्देशांसाठी असून, ती २०२४-२५ च्या राष्ट्रीय जनगणनेनंतर (जनगणना २०२१-२२) प्रसिद्ध केली जाईल. भविष्यात इतर योजनांअंतर्गत (उदा., कुटुंब नोंदणी, आरोग्य सर्वेक्षण) अशीच प्रक्रिया राबविण्यात आल्यास, त्यातील टप्पे तेच राहतील.


1️⃣ स्वयं-गणना पोर्टलवर प्रवेश करा

ऑर्डर क्रियापद वर्णन
१ वेबसाइट उघडा https://selfenumeration.up.gov.in (किंवा www.upcensus.gov.in/self – राज्य सरकारची अधिकृत साइट)
२ भाषा निवडा पानाच्या वरच्या उजव्या कोपऱ्यात असलेल्या “हिंदी/इंग्रजी” बटणावर क्लिक करा आणि “हिंदी” निवडा.
३ नोंदणी करा/लॉग इन करा तुम्ही पहिल्यांदा नोंदणी करत असाल तर, “नवीन नोंदणी” → “कुटुंबप्रमुख” निवडा; तुम्ही आधीच नोंदणी केली असल्यास, “लॉगिन” वर क्लिक करा.

2️⃣ आवश्यक कागदपत्रे आणि माहिती तयार ठेवा

कागदपत्रे/माहिती का पाहिजे?
आधार कार्ड क्रमांक वैयक्तिक ओळख आणि वैधतेसाठी
घराचा पत्ता (रस्ता, वॉर्ड, पिनकोड) भू-स्थानिक डेटासाठी
कुटुंबातील सर्व सदस्यांचा तपशील नाव, लिंग, जन्मतारीख, नाते, शैक्षणिक/रोजगार स्थिती, मोबाईल नंबर (असल्यास)
विवाह/जन्म प्रमाणपत्र (उपलब्ध असल्यास) ऐच्छिक, पण यामुळे अचूकता वाढते
बँक खाते/पैशांच्या व्यवहाराचा पुरावा (आर्थिक सर्वेक्षण असल्यास) ऐच्छिक, केवळ आवश्यक असल्यास विनंती केली जाते

टीप: सर्व माहिती अगोदरच एका वहीत किंवा डिजिटल नोट-टेकिंग ॲपमध्ये लिहून ठेवा. यामुळे अर्ज भरताना वेळ वाचेल.


3️⃣ नोंदणी (पहिल्यांदाच करत असल्यास) – टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया

  1. नाव आणि मोबाईल – तुमचे पूर्ण नाव (कुटुंबप्रमुख) आणि वैध मोबाईल नंबर प्रविष्ट करा.
  2. OTP पडताळणी – तुमच्या मोबाईलवर मिळालेला ६ अंकी OTP प्रविष्ट करा.
  3. आधार नंबर – तुमचा १२ अंकी आधार नंबर टाईप करा.
  4. पत्त्याचे वर्णन –
    • गाव/शहर, वॉर्ड/पिंड, रस्त्याचे नाव, घर/फ्लॅट क्रमांक, पिनकोड.
    • जर पत्ता आधीच सरकारी डेटाबेसमध्ये असेल, तर तो “ॲड्रेस ऑटो-फिल” बटणाचा वापर करून भरता येतो.
  5. ईमेल (ऐच्छिक) – भविष्यातील अद्यतने किंवा सूचनांसाठी.
  6. अॅक्सेस कोड तयार करा – वैयक्तिक ४-अंकी पिन सेट करा (भविष्यातील लॉगिनसाठी).
  7. सुरक्षा प्रश्न – दोन सुरक्षा प्रश्न निवडा (उदा. “पाळीव प्राण्याचे पहिले नाव”, “जन्मस्थान”).

नोंदणी पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला ईमेल/एसएमएसद्वारे एक "स्मार्ट फॉर्म आयडी" (उदाहरण: UP-2024-001234 ) मिळेल. हा आयडी जपून ठेवा – याचा उपयोग तुमच्या कुटुंबाच्या सर्व नोंदी पाहण्यासाठी/बदलण्यासाठी केला जाईल.


4️⃣ कौटुंबिक माहिती भरण्याचे मुख्य टप्पे

  1. लॉगिन – तुमच्या फॉर्म आयडी + पिनचा वापर करून पोर्टलवर लॉगिन करा.
  2. कुटुंब जोडा – “नवीन कुटुंब सदस्य जोडा” बटणावर क्लिक करा.
  3. सदस्याचा तपशील प्रविष्ट करा
    • पूर्ण नाव
    • नातेसंबंध (पती, पत्नी, मुलगा, मुलगी, आई-वडील, आजी-आजोबा, इत्यादी)
    • लिंग
    • जन्मतारीख (DD-MM-YYYY)
    • शिक्षणाचा स्तर (नवशिक्या, प्राथमिक, माध्यमिक, पदवीधर, पदव्युत्तर)
    • रोजगार/उत्पन्नाची स्थिती (कर्मचारी, स्वयंरोजगार, शेतकरी, विद्यार्थी, गृहिणी, बेरोजगार)
    • मोबाईल नंबर (उपलब्ध असल्यास) – भविष्यात फॉर्म अद्ययावत करण्यासाठी उपयुक्त.
    • आधार किंवा इतर ओळखपत्र (उपलब्ध असल्यास) – ऐच्छिक, परंतु यामुळे डेटाची अचूकता वाढते.
  4. आरोग्य/सामाजिक माहिती (सर्वेक्षणात विनंती केल्यास) –
    • आजारांचा इतिहास, लसीकरणाची स्थिती, इत्यादी.
  5. फोटो अपलोड – प्रत्येक सदस्याला पासपोर्ट आकाराचा फोटो (बहुतेक 300 KB, JPEG/PNG) अपलोड करण्याचा पर्याय असतो.
  6. सर्व डेटाची पडताळणी करा – प्रत्येक फील्ड पुन्हा तपासण्यासाठी “पुनरावलोकन” पृष्ठावर जा.
  7. सबमिट करा – “Finish & Submit” बटण दाबा.

सबमिशन केल्यानंतर, तुम्हाला ईमेल/एसएमएसद्वारे एक "सबमिशन पावती" (PDF) मिळेल. ही पावती डाउनलोड करून जपून ठेवा – भविष्यातील दुरुस्त्यांसाठी तिची आवश्यकता भासू शकते.


5️⃣ सबमिट केल्यानंतर काय करावे?

काम वर्णन
कोणतेही शुल्क/देय नाही स्वयंचलित गणना पूर्णपणे मोफत आहे. व्यवहार किंवा पेमेंटसाठी विचारणारे कोणतेही कॉल/मेसेजेस फसवणूक म्हणून समजा.
पुनरावलोकन/दुरुस्ती काही त्रुटी आढळल्यास, 'फॉर्म संपादित करा' हा पर्याय ३० दिवसांसाठी खुला राहील. तुमच्या फॉर्म आयडी + पिन वापरून पुन्हा लॉग इन करा.
स्थानिक प्राधिकरणाशी संपर्क साधणे तांत्रिक अडचण किंवा माहितीत मोठी तफावत आढळल्यास – 1800-120-130 (उत्तर प्रदेश जनगणना हेल्पलाइन) किंवा जवळच्या ब्लॉक कार्यालयाशी संपर्क साधा.
डिजिटल पावत्या सुरक्षित ठेवा ही पावती भविष्यात कोणत्याही सरकारी योजनेत (निवृत्तीवेतन, योजना, अनुदान) पुरावा म्हणून वापरता येईल.

6️⃣ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

प्रश्न उत्तर
मी संपूर्ण कुटुंबाची एकत्र नोंदणी करू शकेन का? होय. “एकाच फॉर्ममध्ये अनेक सदस्य जोडा” हा पर्याय वापरून सर्व सदस्यांना एकाच वेळी जोडा.
इंटरनेटचा वेग महत्त्वाचा आहे का? नाही, पण फोटो अपलोड करण्यासाठी २-३ Mbps चा साधारण वेग पुरेसा असतो.
माझ्याकडे मोबाईल फोन नसेल तर काय? तुम्ही तुमच्या शेजाऱ्याच्या/कुटुंबातील सदस्याच्या मोबाईलवरून ओटीपी मिळवू शकता, किंवा जवळच्या पोस्ट ऑफिस/सार्वजनिक आरोग्य केंद्रातून “ऑफलाइन नोंदणी” करू शकता.
डेटा किती काळ जतन करून ठेवला जाईल? सर्व नोंदी 5 वर्षांसाठी सर्वरवर साठवल्या जातात आणि राष्ट्रीय डेटा सुरक्षा मानकांनुसार (ISO 27001) एनक्रिप्ट केल्या जातात.
माझी माहिती कोणत्याही तिसऱ्या पक्षांना विकली जाईल का? नाही. स्व-जनगणनेच्या माहितीचा वापर केवळ शासकीय नियोजन, सांख्यिकीय विश्लेषण आणि धोरण-निर्मितीसाठी केला जातो.