परदेशी संस्थांच्या हेरगिरीच्या तंत्रांचा उलगडा
भारतीय हवाई दल प्रमुख एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी परदेशी गुप्तचर संस्थांकडून वापरल्या जाणाऱ्या नवीन हेरगिरी पद्धतींविषयी महत्त्वाची माहिती दिली आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, परदेशी हेरगिरी नेटवर्क आता केवळ पारंपरिक हनी ट्रॅपपुरते मर्यादित राहिलेले नाहीत, तर संवेदनशील माहिती मिळवण्यासाठी आणि संरक्षण क्षेत्राशी संबंधित व्यक्तींना लक्ष्य करण्यासाठी सायबर हेरगिरी, मल्टी-लेव्हल मार्केटिंग (एमएलएम) आणि सावकारी यांसारख्या युक्त्यांचाही वापर करत आहेत.
हेरगिरी आता हनी ट्रॅपच्या पलीकडे गेली आहे.
सोमवारी नवी दिल्लीत आयोजित एएनआय राष्ट्रीय सुरक्षा शिखर परिषद ३.० ला संबोधित करताना एअर चीफ मार्शल दीक्षित म्हणाले की, सोशल मीडियाद्वारे लोकांना आमिष दाखवणे हे गुप्तचर यंत्रणेपुढील आव्हानाचा केवळ एक भाग आहे. परदेशी गुप्तचर यंत्रणा आता लोकांच्या वैयक्तिक परिस्थिती, आर्थिक गरजा आणि डिजिटल हालचालींचा गैरफायदा घेऊन त्यांच्याकडून गोपनीय माहिती मिळवू शकतात. या सतत बदलणाऱ्या धोक्यामुळे हेरगिरीच्या नवीन पद्धती ओळखणे आणि त्यांना रोखणे हे सुरक्षा यंत्रणांसमोर एक मोठे आव्हान बनले आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील कर्मचारी लक्ष्य आहेत
एअर चीफ मार्शल यांच्या मते, परदेशी गुप्तहेर टोळ्या प्रामुख्याने सरकारी प्रयोगशाळांमध्ये आणि खाजगी संरक्षण कंत्राटदारांकडे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना लक्ष्य करतात. अशा कर्मचाऱ्यांकडे संरक्षण संशोधन, तांत्रिक प्रकल्प आणि इतर संवेदनशील कामांशी संबंधित माहिती असू शकते. गुप्तहेर टोळ्या विविध मार्गांनी या व्यक्तींवर प्रभाव टाकण्याचा आणि गोपनीय माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे, संरक्षण संस्थांशी संबंधित प्रत्येकाची दक्षता अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
सायबर हेरगिरी आणि आर्थिक फसवणूक ही नवीन आव्हाने आहेत.
हेरगिरीच्या नवीन पद्धतींमध्ये सायबर कारवाया, तसेच मल्टी-लेव्हल मार्केटिंग आणि सावकारी यांसारख्या आर्थिक माध्यमांचा समावेश होतो. या पद्धतींद्वारे लोकांना आर्थिक लाभ, गुंतवणूक किंवा कर्जाची आमिषे दाखवून प्रभावित करण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो. त्याच वेळी, डिजिटल प्लॅटफॉर्म आणि सोशल मीडियाद्वारे जोडलेल्या संपर्कांमधून संवेदनशील माहिती गोळा करण्याचा धोकाही असतो. या विकसित होत असलेल्या तंत्रज्ञानामुळे राष्ट्रीय सुरक्षेच्या बाबतीत डिजिटल दक्षतेची गरज आणखी वाढली आहे.
भारतीय लष्कराने सुरक्षा उपाययोजना लागू केल्या.
एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी सांगितले की, या धोक्यांना तोंड देण्यासाठी भारतीय लष्कराने आणि त्याच्या संशोधन नेटवर्कने कडक तांत्रिक आणि संस्थात्मक सुरक्षा उपाययोजना लागू केल्या आहेत. या उपाययोजनांचा उद्देश संवेदनशील माहितीचे संरक्षण करणे आणि परदेशी गुप्तचर संस्थांच्या संशयास्पद कारवायांना प्रतिबंध करणे हा आहे. तांत्रिक सुरक्षेबरोबरच, संरक्षण संस्थांमधील कर्मचाऱ्यांची जागरूकता आणि दक्षतेवरही विशेष लक्ष दिले जात आहे, जेणेकरून हेरगिरीचे कोणतेही प्रयत्न वेळेवर ओळखता येतील.
राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी वाढीव दक्षता आवश्यक आहे.
परदेशी संस्थांच्या बदलत्या हेरगिरीच्या रणनीती भारताच्या राष्ट्रीय सुरक्षेसमोर एक गंभीर आव्हान उभे करतात. पारंपरिक हनी ट्रॅप्ससोबतच सायबर हेरगिरी आणि आर्थिक साधनांचा वापर, संवेदनशील संस्थांसाठी सतत सतर्कतेची गरज दर्शवतो. संरक्षण दलातील जवानांनी अनोळखी ऑनलाइन संपर्क, संशयास्पद आर्थिक प्रस्ताव आणि गोपनीय माहिती मिळवू पाहणाऱ्या व्यक्तींबाबत सावध राहणे आवश्यक आहे. भारतीय लष्कराने राबवलेले सुरक्षा उपाय हे या बदलत्या धोक्याला तोंड देण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.







