Home सामाजिक भालुओं के लिए MPFC का नया पुनर्वास कार्यक्रम:: भोपाळ वन विहारमधील सर्व...

भालुओं के लिए MPFC का नया पुनर्वास कार्यक्रम:: भोपाळ वन विहारमधील सर्व १५ अस्वलांना पाठिंबा मिळेल.

भोपाळ वन विहारमधील १५ पैकी ६ अस्वलांना एमपीएफसीकडून विशेष आश्रय मिळाला.

भोपाळ वन विहार एकूण १५ अस्वलांचे (९ नर, ६ मादी) संरक्षण करते, त्यापैकी ६ अस्वलांना अलीकडेच मध्य प्रदेश राज्य वन विकास महामंडळाने (MPFC) अधिकृतपणे 'दत्तक' घेतले आहे. अभयारण्यात राहणाऱ्या या मोठ्या सस्तन प्राण्यांचे आरोग्य आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.

या अस्वलांमध्ये भारतीय काळे अस्वल (Ursus thibetanus) आणि २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला आणलेल्या ग्रिझली अस्वलाच्या काही उपप्रजातींचा समावेश आहे. वयाशी संबंधित आरोग्य समस्या, जखमा आणि गर्भधारणा यांमुळे विशेष काळजीची आवश्यकता असल्याने, एमपीएफसीने या सहा अस्वलांना एका विशेष पुनर्वसन केंद्रात हलवण्यासाठी तज्ञांचे एक पथक पाठवले.

एमपीएफसी द्वारे प्रदान केलेली विशेष काळजी

एमपीएफसीने या सहा अस्वलांसाठी त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासापासून दूर एक पुनर्वसन केंद्र तयार केले आहे, ज्यामध्ये एक प्रशस्त जागा, पाण्याचा स्रोत आणि खडक व झुडपांवर आधारित लपण्याच्या जागांचा समावेश आहे. तज्ञ पोषणतज्ञांनी विकसित केलेल्या पोषण नियमावलीमध्ये मांस, मासे, फळे, भाज्या आणि जीवनसत्त्व पूरकांचा समावेश आहे.

वन्यजीव पशुवैद्यकांकडून नियमित आरोग्य तपासणी, रक्त चाचण्या, दंतसेवा आणि लसीकरण केले जाईल. यासोबतच तणाव कमी करण्यासाठी ध्वनी उपचार, नैसर्गिक प्रकाश सत्रे आणि सामाजिक संवाद यांसारख्या वर्तणूक पुनर्वसन उपाययोजनाही केल्या जातील. एमपीएफसीचे संचालक (वनविकास) श्री. अरुण सिंह म्हणाले, “वन्यजीवांचे आरोग्य आणि सुरक्षितता हे आमचे प्राधान्य आहे; या सहा अस्वलांना तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली ठेवल्याने त्यांचे आयुर्मान वाढेल आणि भविष्यात त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात संभाव्य पुनर्वसनासाठी पायाभरणी होईल.” उर्वरित नऊ अस्वलांना (तीन नर, सहा मादी) देखील वन विहारमध्ये राहण्याची परवानगी देण्यात आली आहे, जिथे त्यांना अधिक मोकळी जागा आणि पर्यटकांच्या गर्दीच्या ठिकाणांपासून दूर, त्याच पातळीची काळजी मिळते.

भविष्यातील योजना आणि सार्वजनिक प्रतिसाद

एमपीएफसी शिक्षण आणि प्रचार कार्यक्रम राबवण्याची योजना आखत आहे, ज्यामध्ये शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये वन्यजीव संवर्धनावर कार्यशाळा घेणे, डिजिटल देखरेखीसाठी जीपीएस-टॅग, कॅमेरा ट्रॅप आणि रिअल-टाइम डेटा शेअरिंगद्वारे जनतेला अद्ययावत ठेवणे, आणि अभ्यागतांना तणावमुक्तपणे या प्राण्यांना पाहता यावे यासाठी विशेष “अस्वल-सुरक्षित” मार्ग तयार करणे यांचा समावेश आहे.

स्थानिक नागरिक, वन्यजीव प्रेमी आणि पर्यटकांनी सोशल मीडियावर या निर्णयाचे कौतुक केले, तर काहींनी अस्वलांना "त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात परत पाठवण्याची" मागणी केली. एमपीएफसीने सांगितले की, अभयारण्यात पुरेशा अधिवासाच्या अभावामुळे, स्थलांतरासाठी योग्य जंगलाचे ठिकाण अद्याप शोधले जात आहे.

भोपाळ वन विहारमधील १५ पैकी ६ अस्वलांना एमपीएफसीकडून विशेष आश्रय मिळाला.

भोपाळ वन विहार एकूण १५ अस्वलांचे (९ नर, ६ मादी) संरक्षण करते, त्यापैकी ६ अस्वलांना अलीकडेच मध्य प्रदेश राज्य वन विकास महामंडळाने (MPFC) अधिकृतपणे 'दत्तक' घेतले आहे. अभयारण्यात राहणाऱ्या या मोठ्या सस्तन प्राण्यांचे आरोग्य आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.

या अस्वलांमध्ये भारतीय काळे अस्वल (Ursus thibetanus) आणि २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला आणलेल्या ग्रिझली अस्वलाच्या काही उपप्रजातींचा समावेश आहे. वयाशी संबंधित आरोग्य समस्या, जखमा आणि गर्भधारणा यांमुळे विशेष काळजीची आवश्यकता असल्याने, एमपीएफसीने या सहा अस्वलांना एका विशेष पुनर्वसन केंद्रात हलवण्यासाठी तज्ञांचे एक पथक पाठवले.

एमपीएफसी द्वारे प्रदान केलेली विशेष काळजी

एमपीएफसीने या सहा अस्वलांसाठी त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासापासून दूर एक पुनर्वसन केंद्र तयार केले आहे, ज्यामध्ये एक प्रशस्त जागा, पाण्याचा स्रोत आणि खडक व झुडपांवर आधारित लपण्याच्या जागांचा समावेश आहे. तज्ञ पोषणतज्ञांनी विकसित केलेल्या पोषण नियमावलीमध्ये मांस, मासे, फळे, भाज्या आणि जीवनसत्त्व पूरकांचा समावेश आहे.

वन्यजीव पशुवैद्यकांकडून नियमित आरोग्य तपासणी, रक्त चाचण्या, दंतसेवा आणि लसीकरण केले जाईल. यासोबतच तणाव कमी करण्यासाठी ध्वनी उपचार, नैसर्गिक प्रकाश सत्रे आणि सामाजिक संवाद यांसारख्या वर्तणूक पुनर्वसन उपाययोजनाही केल्या जातील. एमपीएफसीचे संचालक (वनविकास) श्री. अरुण सिंह म्हणाले, “वन्यजीवांचे आरोग्य आणि सुरक्षितता हे आमचे प्राधान्य आहे; या सहा अस्वलांना तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली ठेवल्याने त्यांचे आयुर्मान वाढेल आणि भविष्यात त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात संभाव्य पुनर्वसनासाठी पायाभरणी होईल.” उर्वरित नऊ अस्वलांना (तीन नर, सहा मादी) देखील वन विहारमध्ये राहण्याची परवानगी देण्यात आली आहे, जिथे त्यांना अधिक मोकळी जागा आणि पर्यटकांच्या गर्दीच्या ठिकाणांपासून दूर, त्याच पातळीची काळजी मिळते.

भविष्यातील योजना आणि सार्वजनिक प्रतिसाद

एमपीएफसी शिक्षण आणि प्रचार कार्यक्रम राबवण्याची योजना आखत आहे, ज्यामध्ये शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये वन्यजीव संवर्धनावर कार्यशाळा घेणे, डिजिटल देखरेखीसाठी जीपीएस-टॅग, कॅमेरा ट्रॅप आणि रिअल-टाइम डेटा शेअरिंगद्वारे जनतेला अद्ययावत ठेवणे, आणि अभ्यागतांना तणावमुक्तपणे या प्राण्यांना पाहता यावे यासाठी विशेष “अस्वल-सुरक्षित” मार्ग तयार करणे यांचा समावेश आहे.

स्थानिक नागरिक, वन्यजीव प्रेमी आणि पर्यटकांनी सोशल मीडियावर या निर्णयाचे कौतुक केले, तर काहींनी अस्वलांना "त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात परत पाठवण्याची" मागणी केली. एमपीएफसीने सांगितले की, अभयारण्यात पुरेशा अधिवासाच्या अभावामुळे, स्थलांतरासाठी योग्य जंगलाचे ठिकाण अद्याप शोधले जात आहे.