एनसीआरमधील इतर शहरांमधून येणाऱ्या वाहनांनाही दिल्लीत बंदी घालण्यात आली आहे.
दिल्लीला प्रवास करणाऱ्या नोएडा, गुरुग्राम, गाझियाबाद आणि फरिदाबाद येथील रहिवाशांना आता त्यांच्या वाहनांचे उत्सर्जन मानक तपासावे लागेल. राजधानीच्या सुधारित हिवाळी प्रदूषण निर्बंधांमध्ये शेजारील एनसीआर शहरांमध्ये नोंदणीकृत वाहनांचाही समावेश आहे. १ नोव्हेंबर २०२६ पासून, दिल्लीबाहेर नोंदणीकृत बीएस-४ किंवा त्याहून जुने उत्सर्जन मानक असलेल्या वाहनांना ३१ जानेवारी २०२७ पर्यंत राष्ट्रीय राजधानीत प्रवेश दिला जाणार नाही.
सुधारित GRAP नियमांनुसार लादलेले निर्बंध
हिवाळ्याच्या महिन्यांत वायू प्रदूषण रोखण्यासाठी सुधारित श्रेणीबद्ध प्रतिसाद कृती योजनेअंतर्गत (GRAP) हे निर्बंध लादण्यात आले आहेत. दिल्ली वाहतूक पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, लागू असलेले नियम आणि सवलतींच्या अधीन राहून, राजधानीत केवळ सीएनजी, इलेक्ट्रिक आणि बीएस-६ उत्सर्जन मानकांची वाहनेच चालवण्यास परवानगी दिली जाईल.
बीएस-६ पेक्षा कमी दर्जा असलेल्या वाहनांना पर्यायी व्यवस्था करावी लागेल.
याचा अर्थ असा की, नोएडा, गुरुग्राम, गाझियाबाद किंवा फरिदाबाद येथे नोंदणीकृत वाहनाला दिल्लीत आपोआप प्रवेश मिळत नाही. या शहरांमधील ज्या प्रवाशांची वाहने बीएस-६ मानकांपेक्षा कमी दर्जाची आहेत, त्यांना राजधानीत प्रवेश करण्यासाठी प्रवासाची पर्यायी व्यवस्था करावी लागेल.
कोणत्या वाहनांना दिल्लीत प्रवेश करण्याची परवानगी आहे?
सुधारित निर्बंधांनुसार, बीएस-६ मानकांचे पालन करणारी पेट्रोल आणि डिझेल वाहने, सीएनजी वाहने आणि इलेक्ट्रिक वाहने दिल्लीत चालवता येतील. त्यांना इतर लागू नियम आणि आवश्यकतांची पूर्तता करणे देखील बंधनकारक असेल. रुग्णवाहिका, अग्निशमन दलाच्या गाड्या आणि पोलीस वाहने यांसारख्या सूट मिळालेल्या वाहनांनाही परवानगी दिली जाईल.
वैध पीयूसी प्रमाणपत्र देखील आवश्यक आहे.
वाहनांकडे वैध प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र (PUCC) असणे देखील महत्त्वाचे आहे. वैध PUCC नसलेल्या वाहनांना, विहित उत्सर्जन मानकांची पूर्तता करत असली तरीही, निर्बंधांना सामोरे जावे लागू शकते.
हे नियम इतर वाहनांना आणि ट्रकांनाही लागू होऊ शकतात.
वाहतूक पोलिसांच्या सूचनेमध्ये नियमांचे पालन न करणाऱ्या आंतरराज्यीय बसेस, दिल्लीला न जाणाऱ्या ट्रक आणि ट्रॅक्टर्स, तसेच तात्पुरत्या वाहनांवरील निर्बंधांचाही उल्लेख आहे. दिल्लीतून जाणाऱ्या, परंतु शहरात प्रवेश न करणाऱ्या ट्रकांनी पेरिफेरल एक्सप्रेसवेचा वापर करणे अपेक्षित आहे. या सूचनेमध्ये दिल्लीबाहेर नोंदणीकृत असलेल्या काही व्यावसायिक मालवाहू वाहनांचा आणि दुचाकींचाही उल्लेख आहे. प्रवाशांनी प्रवास करण्यापूर्वी आपल्या वाहनाला लागू असलेले नियम तपासावेत.
नोएडा, गुरुग्राम, गाझियाबाद आणि फरिदाबाद येथील वाहनांवरही परिणाम झाला.
हे निर्बंध केवळ दिल्लीत नोंदणीकृत वाहनांपुरते मर्यादित नाहीत. शेजारील एनसीआर शहरांमधील जी वाहने बीएस-६ उत्सर्जन मानकांपेक्षा कमी आहेत आणि ज्यांना नियमांनुसार सूट मिळालेली नाही, त्यांचाही यात समावेश आहे. परिवहन विभागाच्या अंदाजानुसार, गुरुग्राम, फरिदाबाद, नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि गाझियाबादमधील १० लाखांहून अधिक वाहनांवर या निर्बंधांचा परिणाम होऊ शकतो. बीएस-६ मानकांची पूर्तता न करणाऱ्या वाहनांवरील प्रस्तावित निर्बंधांना सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनने (SCBA) देखील आक्षेप घेतला आहे.
बीएस-६ मानकांची पूर्तता न करणाऱ्या वाहनांसाठी प्रवाशांकडे कोणते पर्याय उपलब्ध आहेत?
नोएडा, गुरुग्राम आणि एनसीआरमधील इतर शहरांमधून दिल्लीला प्रवास करणाऱ्या ज्या प्रवाशांच्या वाहनांवर निर्बंध लागू आहेत, त्यांनी सार्वजनिक वाहतूक किंवा पात्र वाहनाचा पर्याय निवडला पाहिजे. केवळ दुसऱ्या मार्गाने दिल्लीत प्रवेश केल्याने त्यांना निर्बंधांमधून सूट मिळत नाही.
१. दिल्ली मेट्रोने प्रवास करा
नोएडाचे प्रवासी आपली वाहने उपलब्ध पार्किंगच्या जागांमध्ये उभी करून मेट्रोने आपला पुढील प्रवास सुरू ठेवू शकतात. बॉटनिकल गार्डन आणि नोएडा इलेक्ट्रॉनिक सिटी या दोन स्थानकांचा ते विचार करू शकतात. गुरुग्रामहून प्रवास करणारे प्रवासी मिलेनियम सिटी सेंटरसह गुरुग्राम-दिल्ली मेट्रो नेटवर्कवरील स्थानकांचा वापर करू शकतात.
२. नमो भारत ट्रेनला पर्याय
मेरठ, मोदीनगर आणि गाझियाबादच्या काही भागांतून दिल्लीला प्रवास करणारे प्रवासी राजधानीत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय असलेल्या नमो भारत रेल्वे नेटवर्कचा वापर करू शकतात.
३. नियमांनुसार वाहनाचा वापर करा.
ज्यांना स्वतःच्या वाहनाने दिल्लीत यायचे आहे, ते बीएस-६ उत्सर्जन मानकांची पूर्तता करणारी वाहने वापरू शकतात. लागू असलेल्या नियमांच्या आणि अटींच्या अधीन राहून, सीएनजी आणि इलेक्ट्रिक वाहनांनाही दिल्लीत प्रवेश करण्याची परवानगी आहे.
