इस्रायली निवडणुकांमध्ये कोणत्याही आघाडीला बहुमत मिळत नाही.
इस्रायलच्या सार्वत्रिक निवडणुकांनंतर सरकार स्थापनेबाबत राजकीय अनिश्चितता कायम आहे. १२० सदस्यांच्या नेसेटमध्ये बहुमत मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेल्या ६१ जागा पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या आघाडीला मिळाल्या नाहीत. विरोधी पक्षनेते गडी आयझेनकोट यांच्या आघाडीलाही स्वबळावर बहुमत मिळवता आले नाही. सुरुवातीच्या निवडणूक आकडेवारीनुसार नेतान्याहू यांच्या आघाडीला ५३ जागा आणि विरोधी आघाडीला ४८ जागा मिळण्याचा अंदाज होता. तथापि, मतमोजणी जसजशी पुढे सरकत आहे, तसतसे जागांचे आकडे बदलले आहेत.
अरब पक्षांची भूमिका निर्णायक आहे.
निवडणुकीत अरब-नेतृत्वाखालील पक्षांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली. सुरुवातीच्या अंदाजानुसार जॉइंट लिस्टला १२ जागा आणि मन्सूर अब्बास यांच्या नेतृत्वाखालील रा'म पार्टीला ७ जागा मिळतील असे भाकीत होते. नंतरच्या आकडेवारीनुसार अरब पक्षांची एकत्रित संख्या २० पर्यंत वाढल्याचे दिसून आले. अंतिम अधिकृत निकाल जाहीर होईपर्यंत या आकडेवारीत बदल होण्याची शक्यता आहे.
सरकार स्थापन करण्यासाठी ६१ जागांच्या पाठिंब्याची आवश्यकता आहे.
इस्रायलच्या संसदेत सरकार स्थापन करण्यासाठी १२० खासदारांपैकी किमान ६१ खासदारांच्या पाठिंब्याची आवश्यकता असते. नेतान्याहूंच्या आघाडीला बहुमतासाठी आणखी आठ जागांची गरज आहे, तर विरोधी आघाडीला त्यापेक्षा जास्त जागा मिळवाव्या लागतील. अरब पक्षांसोबतचा करार किंवा बाहेरील पाठिंब्यामुळे आघाडीचे गणित बदलू शकते, परंतु राजकीय आणि वैचारिक मतभेदांमुळे हे अवघड असेल.
गडी आयझेनकोट यांच्यासमोर आघाडीचे आव्हान
माजी लष्करप्रमुख गदी आयझेनकोट यांच्या नेतृत्वाखालील विरोधी गटासमोर, सरकार स्थापन करण्यासाठी कोणते पक्ष त्यांना पाठिंबा देऊ शकतात, हे ठरवण्याचे आव्हान आहे. अरब पक्षांसोबतच्या सहकार्याबाबत विरोधी गटामध्ये मतभेद आहेत. काही पक्ष नेतान्याहू यांना सत्तेवरून हटवण्यासाठी एकत्र येण्याच्या शक्यतेचा विचार करू शकतात, तर इतर नेत्यांनी अशा युतीला विरोध केला आहे. त्यामुळे, जागांचे गणित स्पष्ट असले तरी, सरकार स्थापनेचा मार्ग राजकीय वाटाघाटींवर अवलंबून असेल.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या पाठिंब्यानेही बहुमताची हमी नव्हती.
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी निवडणुकीदरम्यान नेतान्याहू यांना पाठिंबा दिला होता. असे असूनही, निवडणुकीच्या प्राथमिक आकडेवारीनुसार नेतान्याहू यांच्या आघाडीला बहुमत मिळत नसल्याचे दिसून आले. निवडणुकीच्या निकालांवरून असे सूचित होते की, आंतरराष्ट्रीय पाठिंबा असूनही, इस्रायलमध्ये सरकार स्थापन करण्यासाठी देशांतर्गत आघाडी आणि संसदेतील पुरेशा खासदारांच्या पाठिंब्याची आवश्यकता असेल.
सरकार स्थापनेचे संभाव्य मार्ग
अधिकृत निकाल जाहीर झाल्यानंतर इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष आयझॅक हर्झोग राजकीय पक्षांच्या प्रतिनिधींशी सल्लामसलत करतील. त्यानंतर, पुरेसा पाठिंबा मिळण्याची सर्वाधिक शक्यता असलेल्या खासदाराला ते सरकार स्थापन करण्याची संधी देऊ शकतात. नियुक्त नेत्याला सहसा २८ दिवसांचा कालावधी मिळतो, जो आवश्यक असल्यास वाढवला जाऊ शकतो.
राष्ट्रीय एकता सरकारची शक्यता
एक पर्याय असा आहे की, वेगवेगळ्या राजकीय विचारधारा असलेल्या पक्षांनी आपले मतभेद बाजूला ठेवून आघाडी सरकार स्थापन करण्यास सहमती दर्शवावी. तथापि, नेतान्याहू आणि विरोधी पक्षनेत्यांमधील मतभेदांमुळे हा पर्याय गुंतागुंतीचा बनतो. अशा करारासाठी अनेक पक्षांची सहमती आणि एका समान किमान कार्यक्रमाची आवश्यकता असेल.
पुनर्निवडणूक देखील शक्य आहे.
जर राजकीय पक्षांना आवश्यक पाठिंबा मिळवता आला नाही आणि सरकार स्थापनेची घटनात्मक प्रक्रिया अयशस्वी ठरली, तर इस्रायलला फेरनिवडणुकीला सामोरे जावे लागू शकते. अंतिम निकाल आणि पक्षांमधील वाटाघाटींवर बारकाईने लक्ष ठेवले जाईल. अरब पक्षांच्या वाढलेल्या संसदीय ताकदीचा या प्रक्रियेवर प्रभाव पडू शकतो, परंतु नवीन सरकारचे स्वरूप अद्याप निश्चित झालेले नाही.
