यकृताच्या आजाराची तीव्रता निश्चित करण्यासाठी नवीन चाचणी
शास्त्रज्ञांनी दीर्घकालीन यकृत रोगाची तीव्रता निश्चित करण्यासाठी एक नवीन रक्त चाचणी विकसित केली आहे. ही प्रायोगिक चाचणी रुग्णाच्या यकृताच्या स्थितीचे अचूक मूल्यांकन करू शकते. यापूर्वी, रोगाची व्याप्ती निश्चित करण्यासाठी यकृत बायोप्सी किंवा महागड्या मॅग्नेटिक रेझोनन्स इलास्टोग्राफी (एमआरई) स्कॅनचा वापर केला जात असे. या नवीन संशोधनामुळे ही निदान प्रक्रिया सुलभ होण्याची आशा निर्माण झाली आहे.
हा अभ्यास अमेरिकन असोसिएशनच्या बैठकीत सादर करण्यात आला.
यकृताच्या आजाराच्या अवस्थेचा शोध घेणारा हा अभ्यास, 'अमेरिकन असोसिएशन फॉर द स्टडी ऑफ लिव्हर डिसीजेस'ने आयोजित केलेल्या एका बैठकीत सादर करण्यात आला. संशोधकांनी सांगितले की, रक्ताच्या सामान्य नमुन्याचा वापर करून केलेली एक प्रायोगिक रक्त चाचणी रुग्णांमधील दीर्घकालीन यकृत रोगाची तीव्रता निश्चित करण्यास मदत करू शकते.
चाचणीचा निकाल एमआरई स्कॅनच्या निकालाशी जुळणारा होता.
संशोधकांच्या मते, ही नवीन रक्त चाचणी मॅग्नेटिक रेझोनन्स इलास्टोग्राफी (MRE) च्या समकक्ष होती, जी यकृताच्या कार्याची तपासणी करण्याच्या सर्वात अचूक बिनशस्त्रक्रिया पद्धतींपैकी एक आहे. हे तंत्र कोणत्याही शस्त्रक्रियेशिवाय किंवा छेदाशिवाय यकृतातील फायब्रोसिसचे प्रमाण तपासते. या नवीन चाचणीच्या यशामुळे भविष्यात रुग्णांच्या तपासणीसाठी कमी गुंतागुंतीची प्रक्रिया विकसित होऊ शकते.
चाचणी सुविधा सध्या मर्यादित आहेत
एमआरई स्कॅन सध्या केवळ विशेष वैद्यकीय केंद्रे आणि क्लिनिकल चाचण्यांपुरतेच मर्यादित आहेत. साध्या रक्त तपासण्यांमधून यकृताच्या काही समस्या उघड होऊ शकतात, परंतु त्या रोगाच्या प्रत्येक टप्प्याचे आणि यकृतावरील त्याच्या परिणामाचे नेहमीच अचूक मूल्यांकन करत नाहीत. म्हणूनच ही नवीन चाचणी महत्त्वाची मानली जाते.
चयापचय बिघाडाशी संबंधित स्टीटोहेपेटायटिस म्हणजे काय?
चयापचय बिघाडामुळे होणारा स्टीटोहेपेटायटिस (MASH) हा यकृताचा एक गंभीर आजार आहे. यामुळे यकृतामध्ये चरबी जमा होते, तसेच सूज आणि फायब्रोसिस (म्हणजे ऊतींवर व्रण) होतो. जर याचे लवकर निदान झाले नाही आणि योग्य उपचार केले नाहीत, तर यामुळे सिरोसिस आणि यकृत निकामी होण्यासारख्या गुंतागुंती निर्माण होऊ शकतात.
रोगाची अवस्था निश्चित करणे महत्त्वाचे का आहे?
MASH असलेल्या रुग्णांमध्ये यकृताच्या नुकसानीची व्याप्ती निश्चित करणे हे उपचारांसाठी आणि पुढील देखभालीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. रोगाचे वेगवेगळे टप्पे ओळखण्यासाठी डॉक्टर लिव्हर बायोप्सी किंवा एमआरआय यांसारख्या चाचण्या वापरू शकतात. या प्रक्रियेत नवीन रक्त चाचणी हा एक अतिरिक्त पर्याय ठरू शकतो.
रक्तातील डीएनए मधून माहिती मिळवली जाईल.
अहवालानुसार, हेप्टाची प्रायोगिक 'लिक्विड ट्रान्सफॉर्मर' चाचणी रक्तातील डीएनएच्या आधारे यकृताच्या आरोग्याचे मूल्यांकन करते. यकृताची बायोप्सी न करता फायब्रोसिसची पातळी निश्चित करणे, हा या चाचणीचा उद्देश आहे. प्राथमिक संशोधनातून उत्साहवर्धक परिणाम दिसून आले आहेत.
रुग्णांना काय फायदा होऊ शकतो?
जर ही चाचणी पुढील वैद्यकीय चाचण्यांमध्ये यशस्वी ठरली, तर त्यामुळे दीर्घकालीन यकृतविकार असलेल्या रुग्णांसाठी निदान प्रक्रिया सोपी होऊ शकते. यामुळे तज्ज्ञांना रोगाची तीव्रता समजून घेण्यास आणि उपचार निश्चित करण्यास मदत होऊ शकते. तथापि, सध्या तरी याकडे केवळ एक प्रायोगिक चाचणी म्हणूनच पाहिले पाहिजे.
वैद्यकीय वापरापूर्वी अधिक संशोधनाची गरज आहे.
ही नवीन रक्त चाचणी अद्याप नियमित वैद्यकीय तपासणीसाठी एक प्रस्थापित पर्याय नाही. प्रत्येक रुग्णामध्ये तिची अचूकता, विश्वसनीयता आणि उपयुक्तता निश्चित करण्यासाठी पुढील चाचण्यांची आवश्यकता आहे. त्यामुळे, रुग्णांनी त्यांच्या डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय बायोप्सी किंवा एमआरआय यांसारख्या नियोजित चाचण्या पुढे ढकलू नयेत.
