पंतप्रधान मोदींचा फिलीपिन्सचा दोन दिवसांचा दौरा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज फिलीपिन्सची राजधानी मनिला येथे दोन दिवसांच्या दौऱ्यासाठी रवाना होतील. या दौऱ्यादरम्यान ते २३ व्या भारत-आसियान शिखर परिषदेत आणि २१ व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेत सहभागी होतील. या महत्त्वाच्या बैठकांमध्ये सागरी सुरक्षा, प्रादेशिक स्थिरता, संरक्षण सहकार्य आणि व्यापारी संबंध यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. हा दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात भू-राजकीय बदल वेगाने घडत आहेत आणि भारत आग्नेय आशियाई देशांसोबतचे आपले सामरिक संबंध अधिक दृढ करू पाहत आहे. फिलीपिन्स यावर्षी ११ सदस्य राष्ट्रांची संघटना (आसियान) आणि पूर्व आशिया शिखर परिषदेचे यजमानपद भूषवत आहे.
अध्यक्ष मार्कोस रात्रीच्या जेवणाला उपस्थित राहतील.
परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, पंतप्रधान मोदी १६ नोव्हेंबर रोजी फिलिपिन्सचे अध्यक्ष फर्डिनांड मार्कोस ज्युनियर यांनी आयोजित केलेल्या स्नेहभोजनाला उपस्थित राहतील. त्यानंतर ते १७ नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या भारत-आसियान शिखर परिषद आणि पूर्व आशिया शिखर परिषदेच्या अधिकृत बैठकांमध्ये सहभागी होतील. या काळात इतर देशांच्या नेत्यांसोबत द्विपक्षीय बैठका देखील नियोजित आहेत. परराष्ट्र सचिव रुद्रेंद्र टंडन यांनी सांगितले की, भारताचा आसियानसोबतचा, सामूहिकरित्या आणि वैयक्तिक सदस्य राष्ट्रांसोबतचा सहभाग, हा त्याच्या 'ॲक्ट ईस्ट' धोरणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. त्यांनी सांगितले की, हिंद महासागर आणि आग्नेय आशिया यांच्यातील भौगोलिक आणि सागरी संबंध लक्षात घेता, आसियान देशांसोबतचे मजबूत सामरिक संबंध दोन्ही बाजूंच्या हिताचे आहेत.
सागरी सुरक्षा आणि व्यापारावर भर दिला जाईल.
शिखर परिषदेत सागरी सहकार्य हा एक महत्त्वाचा मुद्दा असण्याची शक्यता आहे. भारत आणि आसियानचे सागरी प्रदेश एकमेकांशी जोडलेले आहेत आणि दोन्ही बाजूंना समान प्रादेशिक सुरक्षा आव्हानांचा सामना करावा लागतो. भारत आणि आसियानने २०२६ हे वर्ष 'सागरी सहकार्य वर्ष' म्हणून घोषित केले आहे, ज्याअंतर्गत सामायिक सागरी हितसंबंधांना प्रोत्साहन देण्यासाठी उपक्रम आयोजित केले जात आहेत. आर्थिक आघाडीवर, अंदाजे १२२ अब्ज डॉलर्सचा द्विपक्षीय व्यापार महत्त्वपूर्ण असेल. भारत आणि आसियान यांच्यातील वस्तू व्यापार कराराच्या (AITIGA) पुनरावलोकनावरही चर्चा सुरू आहे. व्यापारातील असमतोल कमी करण्यासाठी आणि बाजारपेठेत प्रवेश सुधारण्यासाठी हे पुनरावलोकन लवकर पूर्ण व्हावे, अशी भारताची इच्छा आहे. पूर्व आशिया शिखर परिषदेची संकल्पना 'पुढील वाटचाल शोधणे' ही आहे आणि जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात सहकार्य आणि प्रादेशिक लवचिकता मजबूत करण्यावर चर्चा केंद्रित असेल.
ब्राह्मोस, दक्षिण चीन समुद्र आणि क्वाडवर लक्ष
या दौऱ्यात संरक्षण सहकार्य आणि प्रादेशिक सुरक्षा मुद्दे हे देखील महत्त्वाचे विषय असतील. २०२२ मध्ये, फिलीपिन्सने भारताकडून ब्राह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र खरेदी करण्यासाठी ३७५ दशलक्ष डॉलर्सचा करार केला आणि ते या क्षेपणास्त्राचे पहिले परदेशी ग्राहक बनले. फिलीपिन्सचे संरक्षण सचिव गिल्बर्टो थिओडोरो ज्युनियर यांनी अलीकडेच भारताकडून अतिरिक्त संरक्षण प्रणाली खरेदी करण्यात स्वारस्य व्यक्त केले आहे. दक्षिण चीन समुद्राच्या मुद्द्यावर भारताची भूमिका अशी आहे की, आसियान आणि चीन यांच्यातील प्रस्तावित आचारसंहिता आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या सागरी कायद्यावरील अधिवेशनानुसार (UNCLOS) असावी. म्यानमारमधील परिस्थितीवर प्रादेशिक चर्चा होण्याचीही शक्यता आहे. याशिवाय, क्वाड शिखर परिषद आणि पंतप्रधान मोदी व अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यातील संभाव्य भेट हे या दौऱ्यातील महत्त्वाचे मुद्दे असतील. तथापि, परराष्ट्र मंत्रालयाने अशा कोणत्याही द्विपक्षीय बैठकीची पुष्टी केलेली नाही.







