Home तंत्रज्ञान Doomsday Prediction 2026: १३ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी जगाचा अंत होणार होता! शास्त्रज्ञांच्या...

Doomsday Prediction 2026: १३ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी जगाचा अंत होणार होता! शास्त्रज्ञांच्या १९६० सालच्या या भाकितामागील सत्य काय आहे?

तुम्हाला कदाचित ती भविष्यवाणी आठवत असेल की २१ डिसेंबर २०१२ रोजी जगाचा अंत होईल. त्यावेळी यावर खूप चर्चा झाली होती. असा दावा केला गेला होता की, माया दिनदर्शिकेनुसार त्या दिवशी जगाचा अंत होईल. पण २१ डिसेंबर उलटून गेला, दुसऱ्या दिवशी सकाळी सूर्य उगवला आणि जग पूर्वीप्रमाणेच चालू राहिले. आता, अशीच एक जुनी भविष्यवाणी पुन्हा चर्चेत आली आहे, ज्यात शास्त्रज्ञांनी गणितीय आकडेमोडींच्या आधारे भविष्यवाणी केली होती की १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी जगाची लोकसंख्या अनंत होईल. ही तारीखही उलटून गेली आहे, पण जगाचा अंत झालेला नाही. ६६ वर्षांपूर्वी शास्त्रज्ञांनी अशी भविष्यवाणी का केली होती आणि त्यांची आकडेमोडी कशी चुकीची ठरली?

१९६० मध्ये शास्त्रज्ञांनी जगाचा अंत होईल असे भाकीत का केले होते?

खरं तर, ४ नोव्हेंबर १९६० रोजी, 'सायन्स' या प्रतिष्ठित विज्ञान मासिकात 'प्रलय: शुक्रवार, १३ नोव्हेंबर, इ.स. २०२६' या शीर्षकाचा एक शोधनिबंध प्रकाशित झाला होता. हे संशोधन शास्त्रज्ञ हाइन्झ फॉन फोस्टर, पॅट्रिशिया एम. मोरा आणि लॉरेन्स डब्ल्यू. एमियट यांनी संयुक्तपणे तयार केले होते.

या अभ्यासात, शास्त्रज्ञांनी गेल्या २,००० वर्षांतील मानवी लोकसंख्येच्या माहितीचे परीक्षण केले. त्यांना असे आढळले की, दीर्घ ऐतिहासिक कालखंडात मानवी लोकसंख्या वाढीचा दर कमी होत असल्याचे दिसून आले आणि लोकसंख्या वाढीसाठी लागणारा वेळही सातत्याने कमी होत गेला.

या ट्रेंडच्या आधारे, त्यांनी एक गणितीय मॉडेल विकसित केले. जेव्हा हे मॉडेल भविष्यासाठी प्रक्षेपित केले गेले, तेव्हा केलेल्या गणनेनुसार १३ नोव्हेंबर, २०२६ रोजी मानवी लोकसंख्या अनंत होईल असे दिसून आले. यामुळेच या तारखेला 'प्रलय' किंवा जगाच्या अंताचे चिन्ह म्हणून ओळखले जाते.

असे म्हटले जायचे की तो भुकेने नाही, तर माणसांच्या गर्दीने मरेल.

या गणितांमधील सर्वात धक्कादायक बाब ही होती की, त्यांनी असा अंदाज वर्तवला होता की भविष्यात मानवजातीला अन्नटंचाईपेक्षाही मोठ्या समस्येचा सामना करावा लागेल. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, जर लोकसंख्या याच दराने वाढत राहिली, तर एक वेळ अशी येईल जेव्हा पृथ्वीवर मानवांसाठी अजिबात जागा शिल्लक राहणार नाही.

या संशोधनात भविष्यातील परिस्थिती स्पष्ट करताना असे म्हटले आहे की, येणाऱ्या पिढ्या भुकेने मरणार नाहीत, परंतु एवढ्या मोठ्या लोकसंख्येच्या दबावामुळे एकमेकांमध्ये अडकून गुदमरल्यासारखी परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.

हा अभ्यास उल्कापात, अणुयुद्ध किंवा अचानक येणाऱ्या नैसर्गिक आपत्तीचे भाकीत नव्हता. तो सतत वाढणाऱ्या मानवी लोकसंख्येचा एक गणितीय अंदाज होता, ज्यामुळे त्या वेळी जागतिक लोकसंख्येच्या वाढीबद्दल चिंता निर्माण झाली होती.

शेवटी, शास्त्रज्ञांची आकडेमोड चुकीची कशी ठरली?

शास्त्रज्ञांनी त्यांच्या गणितीय मॉडेलमध्ये असे गृहीत धरले होते की मानवी लोकसंख्या ज्या दराने पूर्वीपासून वाढत आहे, त्याच दराने ती पुढेही वाढत राहील. पण प्रत्यक्षात तसे घडले नाही.

१९६० च्या दशकानंतर, अनेक देशांमध्ये जन्मदर कमी होऊ लागला. शिक्षण, आरोग्यसेवा, कुटुंब नियोजन, शहरीकरण आणि जीवनशैलीतील बदलांमुळे कुटुंबांमधील मुलांची संख्या कमी झाली आहे. परिणामी, जागतिक लोकसंख्या वाढत आहे, परंतु तिचा वाढीचा दर पूर्वीपेक्षा जास्त नाही.

यामुळेच शास्त्रज्ञांची जुनी गणितीय प्रारूपे आणि लोकसंख्येची प्रत्यक्ष आकडेवारी यांमधील तफावत वाढली आहे. लोकसंख्या वाढ अपेक्षेप्रमाणे झालेली नाही आणि १३ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत, हे भाकीत केवळ एक प्राथमिक गणितीय गणना बनून राहिले आहे.

सध्या जगाची लोकसंख्या किती आहे आणि पुढे काय होईल?

आज जगाची लोकसंख्या अंदाजे ८.२ अब्ज आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या लोकसंख्या अंदाजानुसार, येत्या दशकांमध्ये जगाची लोकसंख्या वाढत राहील, परंतु पूर्वीच्या अपेक्षेपेक्षा कमी गतीने.

संयुक्त राष्ट्रांच्या 'वर्ल्ड पॉप्युलेशन प्रॉस्पेक्ट्स २०२४' नुसार, २०२४ मध्ये जगाची लोकसंख्या सुमारे ८.२ अब्ज असण्याचा अंदाज आहे. २०८० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत ही संख्या अंदाजे १०.३ अब्जपर्यंत पोहोचू शकते, असा अंदाज आहे. त्यानंतर, ही संख्या हळूहळू कमी होण्याची अपेक्षा आहे.

याचा अर्थ असा की, येत्या काळात जगाला केवळ वाढत्या लोकसंख्येच्या आव्हानाचाच सामना करावा लागणार नाही, तर अनेक देशांना कमी जन्मदर, वृद्ध लोकांची वाढती संख्या आणि काम करणाऱ्या लोकांची कमतरता यांसारख्या समस्यांनाही तोंड द्यावे लागू शकते.

प्रलय घड्याळ आणि जगाच्या अंताविषयीची भविष्यवाणी यांच्यात काय फरक आहे?

डूम्सडे स्टडीच्या नावापुढे अनेकदा चर्चा होणारे दुसरे नाव म्हणजे डूम्सडे क्लॉक, मात्र हे दोन्ही पूर्णपणे भिन्न आहेत.

डूम्सडे स्टडी हा १९६० मध्ये प्रकाशित झालेला एक गणितीय अभ्यास होता, ज्यामध्ये ऐतिहासिक माहितीच्या आधारे भविष्यातील मानवी लोकसंख्येच्या वाढीची गणना करण्यात आली होती. डूम्सडे क्लॉक हे एक प्रतीकात्मक घड्याळ आहे, जे अणुयुद्ध, हवामान बदल, जैविक धोके आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा गैरवापर यांसारख्या जोखमींच्या आधारे मानवजातीसमोरील धोके दर्शवते.

हे घड्याळ 'बुलेटिन ऑफ द ॲटॉमिक सायंटिस्ट्स'द्वारे चालवले जाते. त्याची स्थापना १९४७ मध्ये झाली. २७ जानेवारी, २०२६ रोजी, हे घड्याळ मध्यरात्रीच्या केवळ ८५ सेकंद आधी लावण्यात आले. हे घड्याळ जगाच्या अंताची नेमकी वेळ दर्शवत नाही, तर शास्त्रज्ञांच्या मते मानवी संस्कृतीसमोरील गंभीर धोक्यांचे प्रतीक आहे.

हे संशोधन जगाच्या अंताची तारीख नव्हती, तर एक इशारा होता.

१९६० च्या ‘डूम्सडे स्टडी’कडे मागे वळून पाहिल्यास, लोकसंख्या वाढीच्या भविष्याचा अंदाज आपण कसा लावू शकतो याचे ते एक प्रभावी उदाहरण आहे. एखादे गणितीय मॉडेल ऐतिहासिक माहितीच्या आधारे भविष्याचा अंदाज लावू शकते, परंतु सामाजिक बदल, तंत्रज्ञान, शिक्षण, आरोग्य आणि लोकांचे निर्णय कालांतराने त्या आकड्यांमध्ये बदल घडवू शकतात.

या अभ्यासाचा संदेश केवळ जगाच्या अंताची तारीख वर्तवणे हाच नव्हता, तर जर मानवी लोकसंख्या कोणत्याही बदलाशिवाय झपाट्याने वाढत राहिली, तर पृथ्वीच्या संसाधनांवर आणि सजीवसृष्टीसाठी उपलब्ध असलेल्या जागेवर प्रचंड दबाव येऊ शकतो, हे स्पष्ट करणे हा देखील होता.

१३ नोव्हेंबर, २०२६ हा दिवस उलटून गेला आहे आणि जग पूर्वीप्रमाणेच सुरू आहे. परंतु लोकसंख्या, नैसर्गिक संसाधने, हवामान बदल आणि मानवाचे अस्तित्व यांसारखे प्रश्न आजही तितकेच महत्त्वाचे आहेत. जगाच्या अंताच्या भविष्यवाणी कदाचित खऱ्या ठरल्या नसतील, पण भविष्याची जबाबदारी घेण्याची गरज मात्र कायम आहे.