नवी दिल्ली . यावर्षी भारतात बासमती तांदळाच्या उत्पादनात वाढ होण्याची शक्यता आहे. चांगला पाऊस आणि वाढीसाठी अनुकूल हवामानामुळे, उत्पादन गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ५ ते १० टक्क्यांनी जास्त असू शकते. याचा फायदा भारतीय शेतकऱ्यांना आणि तांदूळ निर्यातदारांना होण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर, आंतरराष्ट्रीय बाजारात भारतीय बासमती तांदळाला वाढती मागणी असल्यामुळे निर्यातीच्या संधी अधिक मजबूत होऊ शकतात.
चांगल्या मान्सूनमुळे बासमती तांदळाच्या उत्पादनात वाढ होईल.
२३ ते २५ ऑक्टोबर दरम्यान नवी दिल्लीत झालेल्या भारत आंतरराष्ट्रीय तांदूळ परिषदे (ब्रिक) २०२६ दरम्यान बासमती तांदळाच्या उत्पादनासाठी सकारात्मक अंदाज वर्तवण्यात आले. बासमती आयआरईएफचे अध्यक्ष चमन लाल सेटिया आणि संयुक्त व्यवस्थापकीय संचालक राजीव सेटिया यांच्या मते, मान्सून आणि त्यानंतर झालेल्या चांगल्या पावसामुळे पिकाला फायदा झाला आहे.
अनुकूल हवामानामुळे, यावर्षी बासमती तांदळाचे उत्पादन गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ५ ते १० टक्क्यांनी जास्त होण्याची शक्यता आहे. जर हा अंदाज खरा ठरला, तर देशांतर्गत बाजारपेठ आणि निर्यात या दोन्हीसाठी तांदळाची उपलब्धता वाढू शकते.
परदेशी बाजारपेठांमध्ये भारतीय बासमतीची वाढती मागणी
भारतीय बासमती तांदळाची परदेशात आधीच चांगली प्रतिष्ठा आहे. आखाती देश, युरोप आणि अमेरिका यांसारख्या बाजारपेठांमध्ये त्याला मागणी कायम आहे. राजीव सेटिया यांच्या मते, त्यांची कंपनी ९६ देशांमध्ये तांदूळ निर्यात करते.
युरोप आणि अमेरिकेत भारतीय खाद्यसंस्कृतीच्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे बासमती तांदळासाठी नवीन बाजारपेठा निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे भारतीय निर्यातदारांना पारंपरिक खरेदीदारांच्या पलीकडे आपला व्यवसाय विस्तारण्याची संधी मिळेल.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील अशांततेमुळे पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे.
या वर्षी, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सततच्या अशांततेमुळे भारतीय बासमती तांदळाच्या वाहतुकीला आणि पुरवठ्याला आव्हाने निर्माण झाली आहेत. आखाती देश हे भारतीय बासमतीच्या प्रमुख खरेदीदारांपैकी आहेत, त्यामुळे सागरी मार्गांमधील अडथळ्यांचा निर्यातदारांच्या खर्चावर आणि वितरणावर परिणाम होऊ शकतो.
अशा परिस्थितीत, उत्पादन वाढले असले तरी, निर्यातीची प्रत्यक्ष कामगिरी आंतरराष्ट्रीय मागणी, वाहतूक खर्च आणि व्यापारी परिस्थितीवर अवलंबून असेल.
भारतीय बासमतीला जीआय टॅगद्वारे मान्यता मिळाली
भारतीय बासमती तांदूळ त्याच्या वैशिष्ट्यपूर्ण सुगंध, लांब दाणे आणि गुणवत्तेसाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळखला जातो. त्याला भौगोलिक संकेताचा (GI) दर्जा देखील प्राप्त आहे. त्याची लागवड विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रांमध्ये केली जाते, ज्यामुळे त्याची एक वेगळी ओळख जपली जाते.
हा अंदाज शेतकरी आणि निर्यातदारांसाठी महत्त्वाचा का आहे?
बासमती तांदळाच्या उत्पादनात संभाव्य वाढ झाल्यामुळे निर्यातदारांना अधिक प्रमाणात तांदूळ उपलब्ध होऊ शकेल, ज्यामुळे परदेशी बाजारपेठांमधील मागणी पूर्ण करण्यास मदत होईल. शेतकऱ्यांनाही याचा फायदा होऊ शकतो, मात्र त्यांचे प्रत्यक्ष उत्पन्न बाजारभाव, उत्पादन खर्च आणि बाजारपेठेतील मागणी यांवर अवलंबून असेल.
एकंदरीत, चांगले पीक आणि जागतिक बाजारपेठेतील मागणी ही भारतीय बासमती उद्योगासाठी सकारात्मक चिन्हे आहेत. तथापि, वाढलेल्या उत्पादनाचा अर्थ भाववाढ होईलच असे नाही. देशांतर्गत उपलब्धता आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील परिस्थिती यावरच भाव आणि निर्यातीची भविष्यातील दिशा अवलंबून असेल.
