मध्यावधी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांच्या अडचणी वाढल्या आहेत.
अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर प्रसिद्ध झालेल्या जनमत चाचण्यांनुसार राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि त्यांच्या रिपब्लिकन पक्षासमोर आव्हान असल्याचे संकेत मिळत आहेत. या सर्वेक्षणांनुसार, प्रतिनिधीगृहात (House of Representatives) डेमोक्रॅट्सना आघाडी मिळण्याची शक्यता आहे, तर सिनेटची (Senate) शर्यत अनिश्चित आहे. तथापि, हे केवळ अंदाज असून, अंतिम निकाल मतदानाच्या टक्केवारीवर अवलंबून असेल.
प्रतिनिधीगृहाच्या नियंत्रणाचा प्रश्न
अमेरिकी काँग्रेसचे कनिष्ठ सभागृह असलेल्या प्रतिनिधीगृहात एकूण ४३५ जागा आहेत. विविध निवडणूक विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, डेमोक्रॅट्सना बहुमत मिळण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. जर डेमोक्रॅट्सनी प्रतिनिधीगृहावर नियंत्रण मिळवले, तर ते ट्रम्प प्रशासनाच्या धोरणांची चौकशी करण्याचा आणि त्यावर राजकीय निर्बंध लादण्याचा प्रयत्न करू शकतात. यामुळे व्हाईट हाऊस आणि काँग्रेस यांच्यातील संघर्ष वाढण्याची शक्यता आहे.
रिपब्लिकन नेत्यांमध्ये दुराव्याची चिन्हे
वृत्तांनुसार, ट्रम्प यांची लोकप्रियता कमी होत असताना, काही रिपब्लिकन उमेदवार आपली स्वतंत्र राजकीय ओळख निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. न्यू हॅम्पशायरचे रिपब्लिकन सिनेट उमेदवार जॉन सुनुनू यांनी आपल्या प्रचार मोहिमेत म्हटले आहे की, राज्याच्या हिताच्या विरोधात जाणाऱ्या राष्ट्राध्यक्षांच्या धोरणांना ते विरोध करतील. ही भूमिका रिपब्लिकन पक्षात निवडणूक रणनीतीबाबत असलेल्या दबावाचे लक्षण म्हणून पाहिली जात आहे.
मतदान प्रक्रिया आधीच सुरू झाली आहे.
अहवालानुसार, सोमवारपर्यंत जवळपास ३ कोटी अमेरिकन नागरिकांनी टपाल मतपत्रिकेद्वारे किंवा मतदान केंद्रांवर आपले मत नोंदवले होते. अमेरिकेतील मध्यावधी निवडणुकांमध्ये मतदानाचे प्रमाण अध्यक्षीय निवडणुकांपेक्षा सामान्यतः कमी असते. २०१८ मध्ये मतदानाचे प्रमाण अंदाजे ५०% होते, तर २०२२ मध्ये ते ४६.२% होते. सुरुवातीच्या मतदानाची आकडेवारी अंतिम निकालांचा अंदाज देऊ शकत असली तरी, ती निवडणुकीचा अंतिम निकाल निश्चित करत नाही.
ट्रम्प यांचे लोकप्रियता रेटिंग आणि आर्थिक असंतोष
रियलक्लियरपॉलिटिक्सच्या सर्वेक्षणाच्या सरासरीचा हवाला देत, अहवालात म्हटले आहे की ३८.२ टक्के संभाव्य मतदार ट्रम्प यांच्या कामगिरीवर समाधानी आहेत, तर ६०.२ टक्के असमाधानी आहेत. सर्वेक्षण केलेल्यांपैकी ५७ टक्क्यांनी असेही म्हटले आहे की ट्रम्प यांच्या धोरणांमुळे त्यांची आर्थिक परिस्थिती अधिकच बिघडली आहे. सर्वेक्षणाचा कालावधी आणि त्यात समाविष्ट असलेल्या मतदारांनुसार या आकडेवारीत बदल होऊ शकतो.
महागाई आणि इंधनाच्या किमती एक समस्या बनल्या.
अहवालानुसार, अमेरिकन मतदार महागाई आणि वाढत्या इंधन दरांबद्दल अधिकाधिक चिंतित आहेत. त्यात म्हटले आहे की, पेट्रोलची सरासरी किंमत प्रति गॅलन ४.२८ डॉलर आणि डिझेलची किंमत प्रति गॅलन ६.२८ डॉलर आहे. ट्रम्प यांनी त्यांच्या २०२४ च्या निवडणूक प्रचारादरम्यान पेट्रोलच्या किमती कमी करण्याचे आश्वासन दिले होते. परिणामी, इंधन आणि दैनंदिन वस्तूंच्या किमती निवडणुकीच्या चर्चेत एक महत्त्वाचा मुद्दा बनू शकतात.
विविध सर्वेक्षणांमध्ये डेमोक्रॅट्स आघाडीवर आहेत.
रियलक्लियरपॉलिटिक्सने प्रकाशित केलेल्या अहवालानुसार, डेमोक्रॅट्स प्रतिनिधीगृहात २२७ जागा जिंकतील असा अंदाज आहे. कुक पॉलिटिकल रिपोर्टनुसार २२० जागा, तर सीबीएस न्यूजनुसार डेमोक्रॅट्सना २२९ आणि रिपब्लिकनांना २०६ जागा मिळतील असा अंदाज आहे. या अंदाजांमधील तफावतीवरून असे सूचित होते की, अनेक जागांवर चुरशीची लढत राहू शकते आणि निकालात बदल होण्याची शक्यता आहे.
सिनेटची शर्यत अजूनही अनिश्चित
सिनेटच्या १०० जागांपैकी ३५ जागा या निवडणुकीच्या चक्रात निवडणुकीसाठी उपलब्ध आहेत. सिनेटर्सचा कार्यकाळ सहा वर्षांचा असतो आणि दर दोन वर्षांनी अंदाजे एक-तृतीयांश जागा निवडणुकीसाठी उपलब्ध होतात. अहवालानुसार, सिनेटमध्ये कोणत्याही एका पक्षाच्या स्पष्ट विजयाचा अंदाज सध्या वर्तवणे कठीण आहे. प्रतिनिधी सभा आणि सिनेटमध्ये कोणत्या पक्षाला बहुमत मिळते, याचा परिणाम ट्रम्प यांच्या कार्यकाळातील पुढील दोन वर्षांच्या धोरणांवर आणि कायदेविषयक अजेंड्यावर होऊ शकतो.
