मुख्य निवडणूक आयोगाचे माननीय कार्यकारी सचिव ज्ञानेश कुमार यांचा गुजरात दौरा – “मतदार यादीपासून मतदानापर्यंत पारदर्शकता” या विषयावर संवाद
नवी दिल्ली, १६ नोव्हेंबर, २०२६ – भारतीय निवडणूक आयोगाचे (सीईसी) कार्यकारी सचिव (वरिष्ठ कार्यकारी) ज्ञानेश कुमार यांनी आज घोषणा केली की, ते २० ते २५ नोव्हेंबर, २०२६ दरम्यान गुजरातच्या चार प्रमुख शहरांना – अहमदाबाद, वडोदरा, राजकोट आणि सुरत – भेट देतील. “मतदार यादीपासून मतदानापर्यंत पारदर्शकता” या विषयावर व्यापक संवाद साधणे आणि निवडणूक प्रक्रिया अधिक विश्वासार्ह व सुलभ बनवण्यासाठी विविध हितधारकांशी संलग्न होणे, हा या भेटीचा मुख्य उद्देश आहे.
प्रमुख कार्यक्रमांचा सारांश
| तारीख | जागा | मुख्य विषय | सहभागींची श्रेणी |
|---|---|---|---|
| २० नोव्हेंबर | अहमदाबाद – सिव्हिल लाइन्स, एआर रोड | इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र (EVM) आणि VVPAT ची कार्यपद्धती | निवडणूक अधिकारी, प्रसारमाध्यमे, स्वयंसेवी संस्था, सामान्य जनता |
| २१ नोव्हेंबर | अहमदाबाद – गुजरात विद्यापीठ | मतदान कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण आणि भूमिकेवर आधारित जबाबदाऱ्या | पोलीस, वैयक्तिक संपर्क पथक (पीईटी), सामाजिक कार्यकर्ते |
| २२ नोव्हेंबर | वडोदरा – सेंट्रल सिटी, बिचवाडा | डिजिटल मतदार ओळखपत्र (व्हीआयडी) आणि मोबाईल ॲप्लिकेशन | टेक-स्टार्टअप्स, तरुण, नागरिक गट |
| २३ नोव्हेंबर | राजकोट – सिटी हॉल, एक्झिक्युटिव्ह ब्लॉक | मतदान केंद्रांवरील पारदर्शकता यंत्रणा – थेट निरीक्षण | राज्य निवडणूक अधिकारी (एसईओ), नागरी समाज, पत्रकार |
| २४ नोव्हेंबर | राजकोट – राजकोट सार्वजनिक ग्रंथालय | मतदार सहभाग आणि जागरूकता कार्यक्रम | विद्यार्थी, महिला संघटना, धार्मिक आणि सांस्कृतिक गट |
| २५ नोव्हेंबर | सुरत – सिटी सेंट्रल, सेंट्रल मार्केट | अभिप्राय सत्र – “रोल टू पोल” मधून मिळालेला सार्वजनिक अभिप्राय | सर्वसामान्य नागरिक, व्यावसायिक, स्वयंसेवी संस्थांचे प्रतिनिधी |
प्रत्येक सत्रात ३० मिनिटांचे प्रास्ताविक भाषण , ४५ मिनिटांची पॅनल चर्चा आणि ४५ मिनिटांचे प्रश्नोत्तर (Q&A) सत्र असेल. या संवादादरम्यान केंद्रीय निवडणूक आयोगाचे (CEC) डिजिटल प्लॅटफॉर्म , "ई-ट्रान्सपरन्सी हब," थेट प्रदर्शित केले जाईल, ज्यामुळे उपस्थितांना रिअल-टाइम मतदानाची आकडेवारी, बूथ-स्तरीय अहवाल आणि तक्रार निवारण प्रणाली पाहता येईल.
“मतदारसंघापासून मतदानापर्यंत पारदर्शकता” – संकल्पना
| टप्पा | वर्णन | लक्ष्य |
|---|---|---|
| रोल | मतदार यादी (स्लिप) तयार करणे, अद्ययावत करणे आणि पडताळणी करणे | मालसाठ्यातील चुका ०.५% पेक्षा कमी करा |
| ठराव | निवडणूक अधिकारी आणि मतदान कर्मचाऱ्यांची भूमिका – व्याख्या | प्रत्येक कामगारासाठी स्पष्ट एसओपी (प्रमाणित कार्यपद्धती) |
| अहवाल देणे | बूथ-स्तरीय इलेक्ट्रॉनिक मॉनिटरिंग, व्हीव्हीपीएटी काउंटर | विकृतींचे त्वरित निदान आणि निराकरण |
| पुनरावलोकन | निवडणुकीनंतरचे लेखापरीक्षण, स्वतंत्र देखरेख | ९९% विश्वसनीयता पातळी गाठणे |
| बदली | सदोष EVM/VVPAT ची त्वरित बदली | मतदान प्रक्रियेत सातत्य राखणे |
| मतदान | अंतिम मतदान आणि निकालांची घोषणा | संपूर्ण प्रक्रियेत पूर्ण पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व |
ज्ञानेश कुमार म्हणाले, "गेल्या पाच वर्षांत आम्ही ईव्हीएम-व्हीव्हीपीएटी तंत्रज्ञान, मोबाईल-आधारित मतदार फसवणूक प्रतिबंधक साधने आणि एआय-सक्षम डेटा विश्लेषण प्रणाली लागू केली आहे. आता 'रोल' (मतदार यादी) पासून 'पोल' (मतदानाचा अंतिम टप्पा) पर्यंतच्या संपूर्ण प्रवासात हे तंत्रज्ञान जनतेसाठी पारदर्शक करण्याची वेळ आली आहे. हा संवाद त्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल आहे."
प्रमुख वक्ते आणि पॅनेल सदस्य
| नाव | पोस्ट | तज्ञता |
|---|---|---|
| ज्ञानेश कुमार | कार्यकारी सचिव, सीईसी | निवडणूक प्रक्रिया आणि प्रशासन |
| डॉ. अनिता शर्मा | प्राध्यापक, गुजरात विद्यापीठ | निवडणूक कायदा आणि सार्वजनिक धोरण |
| श्री. अमित वर्मा | संचालक, राष्ट्रीय माहिती तंत्रज्ञान संस्था (NIA) | डिजिटल सुरक्षा आणि डेटा गोपनीयता |
| श्रीमती रिया पटेल | अध्यक्ष, महिला मतदार जागृती मंच | महिला सक्षमीकरण आणि मतदानातील सहभाग |
| श्री. वैभव सिंह | ज्येष्ठ पत्रकार, दीनदर्शी | माध्यम आणि निवडणूक वार्तांकन |
| श्री. राजेश जैन | मुख्य कार्यकारी अधिकारी, ईव्होटटेक प्रा. लि. | ईव्हीएम-व्हीव्हीपीएटी नवकल्पना आणि उपाय |
माध्यमांचे कव्हरेज आणि सहभाग
- हॅशटॅग: #RollToPollGujarat, #CECTour2026, #TransparentElections
- थेट प्रक्षेपण: YouTube, Facebook, आणि उदयोन्मुख प्लॅटफॉर्म 'eVoteLive' वर २४x७ प्रसारण.
- पत्रकार परिषद: प्रत्येक शहरातील स्थानिक वृत्तवाहिन्यांसोबत संयुक्त पत्रकार परिषद.
- संवादात्मक सर्वेक्षण: मोबाईल ॲपद्वारे जनतेकडून त्वरित सर्वेक्षण (समाधान, सूचना) करून घेण्याचा पर्याय.
अपेक्षित परिणाम
- विश्वास वाढवणे – स्थानिक जनतेमध्ये निवडणूक प्रक्रियेवरील विश्वास १२ टक्क्यांनी वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- त्रुटींमध्ये घट – मतदार याद्या आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमधील त्रुटी २०२४ मधील ०.७८% वरून ०.३५% पर्यंत कमी करणे.
- सहभागात मोठी वाढ – विशेषतः तरुणांमध्ये (१८-३० वर्षे) – झाल्यामुळे मतदानाच्या दरात ५% वाढ झाली.
- तंत्रज्ञानाचा अवलंब – एआय-सहाय्यित देखरेख प्रणालींचा सर्व २८ राज्यांमध्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये विस्तार करणे.
मुख्य निवडणूक आयोगाचे माननीय कार्यकारी सचिव ज्ञानेश कुमार यांचा गुजरात दौरा – “मतदार यादीपासून मतदानापर्यंत पारदर्शकता” या विषयावर संवाद
नवी दिल्ली, १६ नोव्हेंबर, २०२६ – भारतीय निवडणूक आयोगाचे (सीईसी) कार्यकारी सचिव (वरिष्ठ कार्यकारी) ज्ञानेश कुमार यांनी आज घोषणा केली की, ते २० ते २५ नोव्हेंबर, २०२६ दरम्यान गुजरातच्या चार प्रमुख शहरांना – अहमदाबाद, वडोदरा, राजकोट आणि सुरत – भेट देतील. “मतदार यादीपासून मतदानापर्यंत पारदर्शकता” या विषयावर व्यापक संवाद साधणे आणि निवडणूक प्रक्रिया अधिक विश्वासार्ह व सुलभ बनवण्यासाठी विविध हितधारकांशी संलग्न होणे, हा या भेटीचा मुख्य उद्देश आहे.
प्रमुख कार्यक्रमांचा सारांश
| तारीख | जागा | मुख्य विषय | सहभागींची श्रेणी |
|---|---|---|---|
| २० नोव्हेंबर | अहमदाबाद – सिव्हिल लाइन्स, एआर रोड | इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र (EVM) आणि VVPAT ची कार्यपद्धती | निवडणूक अधिकारी, प्रसारमाध्यमे, स्वयंसेवी संस्था, सामान्य जनता |
| २१ नोव्हेंबर | अहमदाबाद – गुजरात विद्यापीठ | मतदान कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण आणि भूमिकेवर आधारित जबाबदाऱ्या | पोलीस, वैयक्तिक संपर्क पथक (पीईटी), सामाजिक कार्यकर्ते |
| २२ नोव्हेंबर | वडोदरा – सेंट्रल सिटी, बिचवाडा | डिजिटल मतदार ओळखपत्र (व्हीआयडी) आणि मोबाईल ॲप्लिकेशन | टेक-स्टार्टअप्स, तरुण, नागरिक गट |
| २३ नोव्हेंबर | राजकोट – सिटी हॉल, एक्झिक्युटिव्ह ब्लॉक | मतदान केंद्रांवरील पारदर्शकता यंत्रणा – थेट निरीक्षण | राज्य निवडणूक अधिकारी (एसईओ), नागरी समाज, पत्रकार |
| २४ नोव्हेंबर | राजकोट – राजकोट सार्वजनिक ग्रंथालय | मतदार सहभाग आणि जागरूकता कार्यक्रम | विद्यार्थी, महिला संघटना, धार्मिक आणि सांस्कृतिक गट |
| २५ नोव्हेंबर | सुरत – सिटी सेंट्रल, सेंट्रल मार्केट | अभिप्राय सत्र – “रोल टू पोल” मधून मिळालेला सार्वजनिक अभिप्राय | सर्वसामान्य नागरिक, व्यावसायिक, स्वयंसेवी संस्थांचे प्रतिनिधी |
प्रत्येक सत्रात ३० मिनिटांचे प्रास्ताविक भाषण , ४५ मिनिटांची पॅनल चर्चा आणि ४५ मिनिटांचे प्रश्नोत्तर (Q&A) सत्र असेल. या संवादादरम्यान केंद्रीय निवडणूक आयोगाचे (CEC) डिजिटल प्लॅटफॉर्म , "ई-ट्रान्सपरन्सी हब," थेट प्रदर्शित केले जाईल, ज्यामुळे उपस्थितांना रिअल-टाइम मतदानाची आकडेवारी, बूथ-स्तरीय अहवाल आणि तक्रार निवारण प्रणाली पाहता येईल.
“मतदारसंघापासून मतदानापर्यंत पारदर्शकता” – संकल्पना
| टप्पा | वर्णन | लक्ष्य |
|---|---|---|
| रोल | मतदार यादी (स्लिप) तयार करणे, अद्ययावत करणे आणि पडताळणी करणे | मालसाठ्यातील चुका ०.५% पेक्षा कमी करा |
| ठराव | निवडणूक अधिकारी आणि मतदान कर्मचाऱ्यांची भूमिका – व्याख्या | प्रत्येक कामगारासाठी स्पष्ट एसओपी (प्रमाणित कार्यपद्धती) |
| अहवाल देणे | बूथ-स्तरीय इलेक्ट्रॉनिक मॉनिटरिंग, व्हीव्हीपीएटी काउंटर | विकृतींचे त्वरित निदान आणि निराकरण |
| पुनरावलोकन | निवडणुकीनंतरचे लेखापरीक्षण, स्वतंत्र देखरेख | ९९% विश्वसनीयता पातळी गाठणे |
| बदली | सदोष EVM/VVPAT ची त्वरित बदली | मतदान प्रक्रियेत सातत्य राखणे |
| मतदान | अंतिम मतदान आणि निकालांची घोषणा | संपूर्ण प्रक्रियेत पूर्ण पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व |
ज्ञानेश कुमार म्हणाले, "गेल्या पाच वर्षांत आम्ही ईव्हीएम-व्हीव्हीपीएटी तंत्रज्ञान, मोबाईल-आधारित मतदार फसवणूक प्रतिबंधक साधने आणि एआय-सक्षम डेटा विश्लेषण प्रणाली लागू केली आहे. आता 'रोल' (मतदार यादी) पासून 'पोल' (मतदानाचा अंतिम टप्पा) पर्यंतच्या संपूर्ण प्रवासात हे तंत्रज्ञान जनतेसाठी पारदर्शक करण्याची वेळ आली आहे. हा संवाद त्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल आहे."
प्रमुख वक्ते आणि पॅनेल सदस्य
| नाव | पोस्ट | तज्ञता |
|---|---|---|
| ज्ञानेश कुमार | कार्यकारी सचिव, सीईसी | निवडणूक प्रक्रिया आणि प्रशासन |
| डॉ. अनिता शर्मा | प्राध्यापक, गुजरात विद्यापीठ | निवडणूक कायदा आणि सार्वजनिक धोरण |
| श्री. अमित वर्मा | संचालक, राष्ट्रीय माहिती तंत्रज्ञान संस्था (NIA) | डिजिटल सुरक्षा आणि डेटा गोपनीयता |
| श्रीमती रिया पटेल | अध्यक्ष, महिला मतदार जागृती मंच | महिला सक्षमीकरण आणि मतदानातील सहभाग |
| श्री. वैभव सिंह | ज्येष्ठ पत्रकार, दीनदर्शी | माध्यम आणि निवडणूक वार्तांकन |
| श्री. राजेश जैन | मुख्य कार्यकारी अधिकारी, ईव्होटटेक प्रा. लि. | ईव्हीएम-व्हीव्हीपीएटी नवकल्पना आणि उपाय |
माध्यमांचे कव्हरेज आणि सहभाग
- हॅशटॅग: #RollToPollGujarat, #CECTour2026, #TransparentElections
- थेट प्रक्षेपण: YouTube, Facebook, आणि उदयोन्मुख प्लॅटफॉर्म 'eVoteLive' वर २४x७ प्रसारण.
- पत्रकार परिषद: प्रत्येक शहरातील स्थानिक वृत्तवाहिन्यांसोबत संयुक्त पत्रकार परिषद.
- संवादात्मक सर्वेक्षण: मोबाईल ॲपद्वारे जनतेकडून त्वरित सर्वेक्षण (समाधान, सूचना) करून घेण्याचा पर्याय.
अपेक्षित परिणाम
- विश्वास वाढवणे – स्थानिक जनतेमध्ये निवडणूक प्रक्रियेवरील विश्वास १२ टक्क्यांनी वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
- त्रुटींमध्ये घट – मतदार याद्या आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांमधील त्रुटी २०२४ मधील ०.७८% वरून ०.३५% पर्यंत कमी करणे.
- सहभागात मोठी वाढ – विशेषतः तरुणांमध्ये (१८-३० वर्षे) – झाल्यामुळे मतदानाच्या दरात ५% वाढ झाली.
- तंत्रज्ञानाचा अवलंब – एआय-सहाय्यित देखरेख प्रणालींचा सर्व २८ राज्यांमध्ये आणि ८ केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये विस्तार करणे.
