भारत-अमेरिका व्यापार करार लवकरच निश्चित होण्याची शक्यता.
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील प्रस्तावित व्यापार करारावरील वाटाघाटी आता अंतिम टप्प्यात पोहोचल्या आहेत. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी सांगितले आहे की, दोन्ही देशांनी कराराशी संबंधित बहुतांश मुद्दे सोडवले असून उर्वरित विषयांवर चर्चा सुरू आहे. हा करार लवकरच अंतिम होऊ शकेल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली. हा करार दोन्ही देशांमधील व्यापारी संबंध दृढ करणे, शुल्कातील तफावत दूर करणे आणि बाजारपेठेतील प्रवेश वाढवणे यावर लक्ष केंद्रित करतो. अमेरिकेने असेही संकेत दिले आहेत की, या करारानुसार भारतावर इतर देशांच्या तुलनेत कमी शुल्क आकारले जाऊ शकते. तथापि, अंतिम अटींबाबत अधिकृत पुष्टी आणि कराराची घोषणा अद्याप प्रलंबित आहे.
व्यापार करार १४-१५ डिसेंबर रोजी जाहीर होण्याची शक्यता आहे.
एस. जयशंकर यांची ही टिप्पणी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या संभाव्य अमेरिका दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर आली आहे. पुढील महिन्यात १४ आणि १५ डिसेंबर रोजी मियामी येथे जी-२० शिखर परिषद होणार आहे. या काळात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची भेट होण्याची शक्यता आहे. असे मानले जाते की, दोन्ही नेते द्विपक्षीय संबंध आणि व्यापार कराराच्या प्रगतीवर चर्चा करू शकतात. या बैठकीच्या आसपास व्यापार कराराची घोषणा होण्याचीही शक्यता वर्तवली जात आहे. जयशंकर यांनी म्हटले आहे की, वाटाघाटी अंतिम टप्प्यात असून काही मुद्दे अजूनही बाकी आहेत. त्यांच्या मते, अनेक प्रकरणांमध्ये, राहिलेल्या चिंता भारताच्या बाजूने नसून अमेरिकेच्या बाजूने आहेत.
मार्को रुबियो यांनीही तडजोडीचे संकेत दिले आहेत.
भारत आणि अमेरिका २०२५ च्या सुरुवातीपासून एका प्रस्तावित व्यापार करारावर वाटाघाटी करत आहेत. दोन्ही देशांमधील शुल्कातील फरक सोडवणे, गैर-शुल्क अडथळे कमी करणे आणि व्यापारासाठी बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे, हे त्याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. अमेरिकेच्या बाजारपेठेत आपल्या उत्पादनांना प्रतिस्पर्धी देशांच्या तुलनेत चांगल्या शुल्क अटी मिळाव्यात, अशी भारताची इच्छा आहे. गेल्या महिन्यात, अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी मुंबईत सांगितले की, दोन्ही देश व्यापार कराराला अंतिम स्वरूप देण्याच्या अगदी जवळ आहेत. जयशंकर यांनी असेही म्हटले की, वाटाघाटींच्या अंतिम टप्प्यात सर्वच पक्षांमध्ये अधीरता असणे स्वाभाविक आहे, परंतु आता आणखी थोडा संयम बाळगण्याची गरज आहे.
भारताला एका संतुलित आणि सर्वांसाठी फायदेशीर कराराची गरज आहे.
परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी स्पष्ट केले की, भारत अशा व्यापार कराराच्या शोधात आहे जो दोन्ही देशांसाठी फायदेशीर आणि संतुलित असेल. त्यांनी सांगितले की, अमेरिका ही भारताची सर्वात मोठी बाजारपेठ आहे आणि जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था असल्याने, तिच्यासोबतचा व्यापार करार देशासाठी महत्त्वपूर्ण संधी निर्माण करू शकतो. पूर्वीच्या मुक्त व्यापार करारांची (एफटीए) उदाहरणे देत जयशंकर म्हणाले की, काही करारांमधून अपेक्षित लाभ मिळू शकले नाहीत. त्यामुळे, नवीन कराराच्या सर्व पैलूंचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. त्यांनी असेही नमूद केले की, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प अनेक देशांसोबत द्विपक्षीय व्यापार करार करू इच्छितात, त्यामुळे दोन्ही बाजूंसाठी योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे. भारत आणि अमेरिका यांच्यात सुरू असलेली वाटाघाटी आता अंतिम टप्प्यात असून, या कराराबाबतची स्पष्टता येत्या काही दिवसांत समोर येऊ शकते.
