भारताच्या युरोपला होणाऱ्या दारुगोळ्याच्या निर्यातीत मोठी वाढ झाली आहे.
रशिया-युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यापासून युरोपमध्ये दारुगोळ्याची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. दरम्यान, भारतीय संरक्षण उद्योगाच्या निर्यातीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. अहवालानुसार, युद्धानंतरच्या चार वर्षांत भारताने युरोपीय देशांना अंदाजे ८७२ दशलक्ष डॉलर्स किमतीचा दारुगोळा आणि संबंधित उत्पादने निर्यात केली. त्यापूर्वीच्या चार वर्षांत हा आकडा अंदाजे ४९.२ दशलक्ष डॉलर्स होता.
निर्यातीत १६०० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली.
ब्लूमबर्गच्या एका अहवालानुसार, युरोपीय देशांना होणाऱ्या भारताच्या दारुगोळ्याच्या निर्यातीत १,६०० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे. संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांनी भारताला युरोपला शस्त्र निर्यात करणारा तिसरा सर्वात मोठा देश म्हटले आहे. ही आकडेवारी युरोपीय संरक्षण बाजारपेठेत भारतीय कंपन्यांची वाढती उपस्थिती दर्शवते.
मध्य आणि पूर्व युरोपमध्ये भारताची भूमिका
आकडेवारीनुसार, भारत हा मध्य आणि पूर्व युरोपमधील १३ देशांना दारुगोळा आणि संबंधित उत्पादने पुरवणाऱ्या प्रमुख देशांपैकी एक आहे. या गटात भारताचा क्रमांक दक्षिण कोरियानंतर दुसरा लागतो. या निर्यातीपैकी सुमारे ७५ टक्के निर्यात मध्य आणि पूर्व युरोपीय देशांना झाली.
कोणती संरक्षण उत्पादने निर्यात करण्यात आली?
भारतातून युरोपला पाठवण्यात आलेल्या उत्पादनांमध्ये प्रामुख्याने तोफगोळे, मोर्टारचे गोळे, प्रणोदक आणि स्फोटकांचा समावेश होता. अहवालानुसार, या निर्यातीत लढाऊ विमाने किंवा क्षेपणास्त्रांचा समावेश नव्हता. फेब्रुवारी २०२२ मध्ये रशियाने युक्रेनवर केलेल्या पूर्ण-प्रमाणातील आक्रमणानंतर, युरोपीय देशांनी आपली लष्करी सज्जता मजबूत करण्यावर आणि दारुगोळ्याचा साठा पुन्हा भरण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.
भारताची संरक्षण निर्यात विक्रमी उच्चांकावर पोहोचली.
भारताच्या एकूण संरक्षण निर्यातीतही वाढ नोंदवली गेली आहे. संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांच्या माहितीनुसार, मागील आर्थिक वर्षातील २३,६२२ कोटी रुपयांच्या तुलनेत २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात देशाची संरक्षण निर्यात ३८,४२४ कोटी रुपयांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे. ही वाढ भारतीय संरक्षण उद्योगाची निर्यात क्षमता आणि आत्मनिर्भर भारत अभियानांतर्गत जागतिक बाजारपेठेत वाढत असलेली त्याची भूमिका अधोरेखित करते.
