जागतिक शेअर बाजारांमध्ये भारतीय बाजाराने जोरदार पुनरागमन केले आहे.
सुमारे महिनाभरापूर्वीपर्यंत, भारतीय शेअर बाजार जगातील सर्वात खराब कामगिरी करणाऱ्या बाजारांपैकी एक होता. परदेशी गुंतवणूकदार सातत्याने निधी काढून घेत होते आणि देशातील प्रमुख शेअर्स घसरत होते. मात्र, गेल्या महिन्यात बाजाराचे चित्र पूर्णपणे बदलले आहे. भारतीय शेअर बाजाराने जगातील कोणत्याही प्रमुख बाजाराला मागे टाकत एक शानदार पुनरागमन केले आहे. या तेजीमुळे गुंतवणूकदारांचे लक्ष पुन्हा एकदा भारतीय बाजाराकडे वेधले गेले आहे.
निफ्टी १३ टक्क्यांनी वधारला, इतर बाजारपेठा पिछाडीवर.
गेल्या महिन्याभरात निफ्टीमध्ये जवळपास १३ टक्क्यांची वाढ झाली आहे, तर यूएस नॅसडॅक जवळपास ६ टक्क्यांनी घसरला आहे. डाऊ जोन्स इंडस्ट्रियल एव्हरेजमध्ये जवळपास १ टक्क्याने आणि यूकेच्या एफटीएसई इंडेक्समध्ये जवळपास २ टक्क्यांची वाढ झाली. दरम्यान, ब्राझीलचा बोवेस्पा, तैवानचा बेंचमार्क, दक्षिण कोरियाचा कोस्पी आणि जपानचा निक्केई घसरले. भारतीय बाजारातील या तेजीमुळे तो जागतिक स्तरावर सर्वोत्तम कामगिरी करणाऱ्या बाजारांमध्ये गणला गेला आहे.
परदेशी गुंतवणूकदारांनी नोव्हेंबरमध्ये ७३,००० कोटी रुपयांची गुंतवणूक केली.
भारतीय शेअर बाजारातील तेजीचे एक प्रमुख कारण म्हणजे विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचे (FIIs) पुनरागमन. नोव्हेंबर महिन्यात आतापर्यंत विदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर्समध्ये ७३,००० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त गुंतवणूक केली आहे. या महिन्यात विदेशी गुंतवणुकीचा एक नवीन विक्रम प्रस्थापित होण्याची शक्यता आहे. बाजारातील हा बदल दीर्घकाळ चाललेल्या विक्रीच्या लाटेनंतर झाला आहे. यापूर्वी, विदेशी गुंतवणूकदार भारतीय शेअर्समधून सातत्याने पैसे काढून घेत होते, ज्यामुळे बाजारावर दबाव आला होता.
गुंतवणूक एआय आणि सेमीकंडक्टर स्टॉक्समधून इतर बाजारांकडे वळली.
जागतिक गुंतवणुकीचे कलही बदलत असल्याचे दिसत आहे. एआय (AI) आणि सेमीकंडक्टर-संबंधित शेअर्समधील मोठ्या गुंतवणुकीनंतर, काही परदेशी भांडवल तैवान आणि दक्षिण कोरियासारख्या बाजारपेठांमधून भारताकडे वळत आहे. भारतातील देशांतर्गत उपभोग आणि विकासाच्या शक्यता गुंतवणूकदारांना आकर्षित करत आहेत. यामुळे हा प्रश्न निर्माण होतो की, भारतीय बाजारपेठेची वाढ २०२७ पर्यंत सुरू राहील की अलीकडील तेजीमुळे बाजारात स्थिरता येऊ शकते.
एफआयआयंच्या पुनरागमनामुळे बाजाराला भक्कम आधार मिळाला.
एसबीआय सिक्युरिटीजच्या टेक्निकल अँड डेरिव्हेटिव्हज रिसर्च विभागाचे प्रमुख सुदीप शाह यांच्या मते, परदेशी गुंतवणूकदारांचे पुनरागमन हे अलीकडील तेजीमागील प्रमुख कारणांपैकी एक आहे. तथापि, संपूर्ण सुधारणेचे श्रेय केवळ एफआयआय (FII) गुंतवणुकीला देणे चुकीचे ठरेल. अनेक महिन्यांपासून परदेशी गुंतवणूकदारांनी केलेल्या विक्रीमुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेचे मजबूत मूलभूत घटक आणि शेअर बाजाराची कामगिरी यांच्यात एक तफावत निर्माण झाली होती. परदेशी गुंतवणुकीच्या पुनरागमनामुळे बाजारातील तरलता वाढली आहे आणि गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढला आहे.
देशांतर्गत गुंतवणूक आणि एसआयपीनेही बाजारावर नियंत्रण मिळवले.
सुदीप शाह यांच्या मते, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूक, एसआयपी गुंतवणुकीची सातत्यपूर्णता, कंपन्यांच्या नफ्यात सुधारणा होण्याची अपेक्षा आणि भारताची मजबूत आर्थिक मूलतत्त्वे यांमुळे बाजारातील सुधारणेला आधार मिळत आहे. भारताचा देशांतर्गत उपभोगाचा पाया मजबूत आहे आणि देशाची अर्थव्यवस्था जागतिक सेमीकंडक्टर गुंतवणूक चक्रावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून नाही. त्यामुळे, परकीय गुंतवणुकीचे पुनरागमन हा बाजारातील तेजीला चालना देणारा एक महत्त्वाचा घटक मानला जातो, परंतु ते एकमेव कारण नाही.
कंपन्यांच्या नफ्यातील सुधारणेमुळे गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढतो.
जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्स लिमिटेडचे मुख्य गुंतवणूक धोरणतज्ञ डॉ. व्ही. के. विजयकुमार यांच्या मते, बाजाराच्या पुनर्प्राप्तीसाठी परदेशी गुंतवणूकदारांचे पुनरागमन आणि कंपन्यांच्या नफ्यात वाढ होणे आवश्यक होते. सप्टेंबर २०२४ पासून बाजारातील घसरणीचे एक प्रमुख कारण म्हणजे कंपन्यांच्या नफ्यातील घट हे होते. आर्थिक वर्ष २०२५ मध्ये नफ्याची वाढ सुमारे ६% होती. आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये यात सुधारणा होऊन ती सुमारे ९% झाली.
आर्थिक वर्ष २०२७ मध्ये उत्पन्नात १५% वाढ होऊ शकते.
विजयकुमार यांच्या मते, आर्थिक वर्ष २०२७ च्या पहिल्या आणि दुसऱ्या तिमाहीच्या निकालांमध्ये कॉर्पोरेट नफ्यात लक्षणीय सुधारणा दिसून आली आहे. सध्याच्या ट्रेंडनुसार, निफ्टी ५० कंपन्यांच्या नफ्यात आर्थिक वर्ष २०२७ दरम्यान अंदाजे १५% वाढ अपेक्षित आहे. नफ्यात सुधारणा होण्याच्या अपेक्षांनी परदेशी गुंतवणूकदारांच्या परत येण्यालाही पाठिंबा दिला आहे. याशिवाय, रुपयाच्या स्थिरतेने बाजाराला अतिरिक्त बळ दिले आहे.
शेअर बाजारातील तेजी भविष्यातही टिकून राहील का?
तज्ज्ञांच्या मते, बाजारातील अलीकडील तेजी याच गतीने सुरू राहण्याची शक्यता कमी आहे. सुदीप शाह यांच्या मते, निफ्टीमधील जवळपास १३% वाढ खूपच जलद झाली आहे. त्यामुळे, बाजारात तात्पुरती थांब किंवा अधूनमधून होणारी नफावसुली हे एक सामान्य आणि सकारात्मक लक्षण असू शकते. परकीय गुंतवणुकीसोबत कंपन्यांच्या नफ्यात सुधारणा होत राहते की नाही, यावर बाजाराची भविष्यातील कामगिरी अवलंबून असेल.
बँकिंग आणि पायाभूत सुविधा क्षेत्रात संधी दिसू शकतात.
तज्ज्ञांच्या मते, देशांतर्गत वापर, पायाभूत सुविधांमधील गुंतवणूक, विस्तारणारे उत्पादन क्षेत्र आणि भारताची मजबूत आर्थिक स्थिती मध्यम मुदतीत बाजाराला आधार देऊ शकतात. बँकिंग आणि वित्तीय सेवा, भांडवली वस्तू, पायाभूत सुविधा, ऑटोमोबाईल आणि उपभोगाशी संबंधित काही क्षेत्रांमध्ये गुंतवणुकीच्या संधी निर्माण होऊ शकतात. तथापि, यासाठी कंपन्यांच्या मजबूत कमाईची शक्यता आणि शेअरचे वाजवी मूल्यांकन आवश्यक आहे.
कच्चे तेल आणि जागतिक घडामोडींचाही परिणाम होईल.
इतर उदयोन्मुख बाजारपेठांच्या तुलनेत भारताचे मूल्यांकन महाग मानले जाते. त्यामुळे, जर कंपन्यांच्या नफ्यात अपेक्षेप्रमाणे वाढ झाली नाही, तर गुंतवणूकदारांना सावधगिरी बाळगावी लागू शकते. कच्च्या तेलाच्या किमती, अमेरिकी बॉण्डवरील परतावा, डॉलरची मजबुती आणि भू-राजकीय घडामोडी यांचाही परदेशी गुंतवणुकीच्या निर्णयांवर प्रभाव पडेल.
बाजाराची खरी परीक्षा २०२७ मध्ये होईल.
सुदीप शाह २०२७ मध्ये भारतीय शेअर बाजाराबाबत सकारात्मक आहेत, परंतु त्यांच्या मते बाजाराची पुढील वाटचाल केवळ रोख प्रवाहावर अवलंबून न राहता, कंपन्यांच्या भक्कम मूलभूत कामगिरीवर अवलंबून असेल. डॉ. व्ही. के. विजयकुमार यांनाही भारताची उत्कृष्ट कामगिरी सुरूच राहील अशी अपेक्षा आहे, मात्र देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून होणारी नफावसुली आणि वाढलेले व्याजदर या वाढीला मर्यादित करू शकतात. त्यांच्या मते, आर्थिक वर्ष २०२७ मध्ये प्रत्येकी २५ बेसिस पॉईंटच्या आणखी दोन व्याजदर वाढीचाही बाजारावर परिणाम होऊ शकतो.
