शहादरा येथे पाच मजली इमारत कोसळून दोघांचा मृत्यू, आठ जणांना वाचवण्यात आले.
पूर्व दिल्लीतील शाहदरा येथील शाहदरा-जहांगीरपुरी रोडवरील एका खाजगी मालकीची पाच मजली निवासी इमारत १६ मे २०२६ रोजी भारतीय प्रमाणवेळेनुसार पहाटे अंदाजे ४:३० वाजता कोसळली. ही इमारत २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला बांधण्यात आली होती आणि प्राथमिक अहवालानुसार, तिचे बांधकाम योग्य संरचनात्मक मंजुरीशिवाय आणि निकृष्ट दर्जाच्या मजबुतीकरणाने करण्यात आले होते.
इमारत कोसळल्याने दोन जणांचा मृत्यू झाला – एक ३ महिन्यांचे बाळ आणि एक ४२ वर्षीय पुरुष रहिवासी. वाचवण्यात आलेल्या आठ जणांमध्ये तीन प्रौढ, चार मुले (बाळाच्या आईसह) आणि एका वृद्ध पुरुषाचा समावेश होता. वाचवण्यात आलेल्या व्यक्तींना किरकोळ ते मध्यम स्वरूपाच्या जखमा झाल्या होत्या, जसे की मुका मार, हाडे मोडणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे. त्यांना गुरु तेग बहादूर रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. या बचावकार्यात दिल्ली अग्निशमन दल, दिल्ली पोलीस, राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (एनडीआरएफ) आणि स्थानिक स्वयंसेवकांचे ३० जवान सहभागी होते. त्यांनी हायड्रॉलिक उपकरणे, कटिंग टॉर्च, दोरीवर चालणारे बचाव किट आणि मोबाईल क्रेन वापरून जवळपास १० तास काम केले आणि भारतीय प्रमाणवेळेनुसार दुपारी २:४५ वाजता शेवटच्या वाचलेल्या व्यक्तीला बाहेर काढले.
प्राथमिक कारण आणि तपास
दिल्ली महानगरपालिका (डीएमसी) आणि इमारत व बांधकाम संचालनालय (डीबीसी) यांनी केलेल्या प्राथमिक तपासणीत असे उघड झाले आहे की, इमारतीची रचना सदोष असल्यामुळे ती कोसळली. याची मुख्य कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत: अनधिकृतपणे अतिरिक्त मजले बांधणे, निकृष्ट दर्जाचे सिमेंट आणि कमी प्रतीच्या स्टीलचा वापर, पूरप्रवण ठिकाणी पायाच्या मजबुतीकरणाचा अभाव आणि योग्य परवानग्यांचा अभाव – इमारतीचे भोगवटा प्रमाणपत्र एकतर बनावट होते किंवा ते कधीही जारी केले गेले नव्हते.
दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी या घटनेबद्दल "गहन दुःख" व्यक्त केले आणि पूर्व दिल्लीतील सर्व निवासी इमारतींची तात्काळ "तपासणी" करण्याचे आदेश दिले. दिल्ली महानगरपालिकेने (DMC) शाहदरा आणि आसपासच्या परिसरातील २,००० इमारतींचे ३० दिवसांच्या आत सर्वसमावेशक सर्वेक्षण करण्याची घोषणा केली आहे. भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०४अ (निष्काळजीपणामुळे मृत्यू) आणि २८५ (धोकादायक इमारत) अंतर्गत इमारत मालक, कंत्राटदार आणि वास्तुविशारद यांच्या विरोधात एफआयआर दाखल करण्यात आला आहे. दिल्ली सरकारने मृतांच्या कुटुंबीयांना ५ लाख रुपये आणि जखमींना २ लाख रुपये दोन आठवड्यांच्या आत देण्याचे आश्वासन दिले आहे.
समुदायावरील परिणाम आणि पुढील कारवाई
या घटनेनंतर आजूबाजूच्या रस्त्यावरील रहिवाशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर घबराट पसरली आणि स्थानिक घरांच्या सुरक्षिततेवरील त्यांचा विश्वास उडाला. अनेक स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांनी 'सुरक्षित घरे' ही जनजागृती मोहीम सुरू केली असून, बांधकाम परवाने आणि इमारतीची संरचनात्मक स्थिरता कशी तपासावी याबद्दल माहिती असलेली पत्रके वितरित केली जात आहेत.
पुढील टप्प्यांमध्ये कोसळलेल्या संरचनेची न्यायवैद्यक तपासणी समाविष्ट आहे, ज्याच्या आधारे दोन आठवड्यांच्या आत एक सविस्तर अपयश अहवाल तयार केला जाईल. याव्यतिरिक्त, सर्व बहुमजली इमारतींसाठी अनिवार्य रेट्रोफिट तपासणी लागू केली जाईल आणि सर्वेक्षणादरम्यान आढळलेल्या इतर बेकायदेशीर किंवा असुरक्षित इमारती संभाव्यतः पाडल्या जाऊ शकतात.
शहादरा येथे पाच मजली इमारत कोसळून दोघांचा मृत्यू, आठ जणांना वाचवण्यात आले.
पूर्व दिल्लीतील शाहदरा येथील शाहदरा-जहांगीरपुरी रोडवरील एका खाजगी मालकीची पाच मजली निवासी इमारत १६ मे २०२६ रोजी भारतीय प्रमाणवेळेनुसार पहाटे अंदाजे ४:३० वाजता कोसळली. ही इमारत २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला बांधण्यात आली होती आणि प्राथमिक अहवालानुसार, तिचे बांधकाम योग्य संरचनात्मक मंजुरीशिवाय आणि निकृष्ट दर्जाच्या मजबुतीकरणाने करण्यात आले होते.
इमारत कोसळल्याने दोन जणांचा मृत्यू झाला – एक ३ महिन्यांचे बाळ आणि एक ४२ वर्षीय पुरुष रहिवासी. वाचवण्यात आलेल्या आठ जणांमध्ये तीन प्रौढ, चार मुले (बाळाच्या आईसह) आणि एका वृद्ध पुरुषाचा समावेश होता. वाचवण्यात आलेल्या व्यक्तींना किरकोळ ते मध्यम स्वरूपाच्या जखमा झाल्या होत्या, जसे की मुका मार, हाडे मोडणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे. त्यांना गुरु तेग बहादूर रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. या बचावकार्यात दिल्ली अग्निशमन दल, दिल्ली पोलीस, राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (एनडीआरएफ) आणि स्थानिक स्वयंसेवकांचे ३० जवान सहभागी होते. त्यांनी हायड्रॉलिक उपकरणे, कटिंग टॉर्च, दोरीवर चालणारे बचाव किट आणि मोबाईल क्रेन वापरून जवळपास १० तास काम केले आणि भारतीय प्रमाणवेळेनुसार दुपारी २:४५ वाजता शेवटच्या वाचलेल्या व्यक्तीला बाहेर काढले.
प्राथमिक कारण आणि तपास
दिल्ली महानगरपालिका (डीएमसी) आणि इमारत व बांधकाम संचालनालय (डीबीसी) यांनी केलेल्या प्राथमिक तपासणीत असे उघड झाले आहे की, इमारतीची रचना सदोष असल्यामुळे ती कोसळली. याची मुख्य कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत: अनधिकृतपणे अतिरिक्त मजले बांधणे, निकृष्ट दर्जाचे सिमेंट आणि कमी प्रतीच्या स्टीलचा वापर, पूरप्रवण ठिकाणी पायाच्या मजबुतीकरणाचा अभाव आणि योग्य परवानग्यांचा अभाव – इमारतीचे भोगवटा प्रमाणपत्र एकतर बनावट होते किंवा ते कधीही जारी केले गेले नव्हते.
दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी या घटनेबद्दल "गहन दुःख" व्यक्त केले आणि पूर्व दिल्लीतील सर्व निवासी इमारतींची तात्काळ "तपासणी" करण्याचे आदेश दिले. दिल्ली महानगरपालिकेने (DMC) शाहदरा आणि आसपासच्या परिसरातील २,००० इमारतींचे ३० दिवसांच्या आत सर्वसमावेशक सर्वेक्षण करण्याची घोषणा केली आहे. भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०४अ (निष्काळजीपणामुळे मृत्यू) आणि २८५ (धोकादायक इमारत) अंतर्गत इमारत मालक, कंत्राटदार आणि वास्तुविशारद यांच्या विरोधात एफआयआर दाखल करण्यात आला आहे. दिल्ली सरकारने मृतांच्या कुटुंबीयांना ५ लाख रुपये आणि जखमींना २ लाख रुपये दोन आठवड्यांच्या आत देण्याचे आश्वासन दिले आहे.
समुदायावरील परिणाम आणि पुढील कारवाई
या घटनेनंतर आजूबाजूच्या रस्त्यावरील रहिवाशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर घबराट पसरली आणि स्थानिक घरांच्या सुरक्षिततेवरील त्यांचा विश्वास उडाला. अनेक स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांनी 'सुरक्षित घरे' ही जनजागृती मोहीम सुरू केली असून, बांधकाम परवाने आणि इमारतीची संरचनात्मक स्थिरता कशी तपासावी याबद्दल माहिती असलेली पत्रके वितरित केली जात आहेत.
पुढील टप्प्यांमध्ये कोसळलेल्या संरचनेची न्यायवैद्यक तपासणी समाविष्ट आहे, ज्याच्या आधारे दोन आठवड्यांच्या आत एक सविस्तर अपयश अहवाल तयार केला जाईल. याव्यतिरिक्त, सर्व बहुमजली इमारतींसाठी अनिवार्य रेट्रोफिट तपासणी लागू केली जाईल आणि सर्वेक्षणादरम्यान आढळलेल्या इतर बेकायदेशीर किंवा असुरक्षित इमारती संभाव्यतः पाडल्या जाऊ शकतात.






