उत्तर प्रदेशमध्ये धार्मिक कार्यक्रमांवरून राजकारण तीव्र झाले आहे.
२०२७ च्या उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर धार्मिक कार्यक्रमांवरून राजकीय चर्चा तीव्र झाली आहे. समाजवादी पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी बागेश्वर धामचे प्रमुख पुजारी धीरेंद्र कृष्ण शास्त्री यांच्या प्रस्तावित कथा-कथनाला विरोध दर्शवला आहे. त्यांनी राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये धीरेंद्र शास्त्रींच्या कार्यक्रमांना परवानगी नाकारण्याची मागणी केली आहे. त्यांचा हा आक्षेप धीरेंद्र शास्त्री यांनी भगवान कृष्णाबद्दल केलेल्या वक्तव्यांवरून आहे.
धीरेंद्र शास्त्री यांनी या वक्तव्याबद्दल माफी मागितली आहे, परंतु अखिलेश यादव यांनी त्यांची माफी पुरेशी मानली नाही. या वादाच्या पार्श्वभूमीवर, उत्तर प्रदेशात या प्रकरणांवरून इतके राजकारण का पेटले आहे आणि याचा भाजप व समाजवादी पक्षाच्या निवडणूक रणनीतीवर काय परिणाम होऊ शकतो, असे प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
अखिलेश यादव यांनी कार्यक्रमांवर प्रश्न उपस्थित केले.
समाजवादी पक्षाचे प्रमुख आणि माजी मुख्यमंत्री अखिलेश यादव यांनी धीरेंद्र शास्त्री यांच्या प्रस्तावित सार्वजनिक कार्यक्रमांना परवानगी नाकारण्याचे आवाहन राज्य सरकार आणि प्रशासनाला केले आहे. त्यांनी आंबेडकर नगर, प्रतापगडमधील कुंडा, गोंडा, झाशी, लखनौ आणि आग्रा येथे नियोजित असलेल्या कार्यक्रमांचा उल्लेख केला.
अखिलेश यादव यांनी सोशल मीडियावर म्हटले आहे की, धीरेंद्र शास्त्री यांनी यदुवंशी आणि रघुवंशी या दोघांच्याही भावना दुखावल्या आहेत. त्यांनी जाहीर केले की, आता त्यांना ब्रज किंवा अवध या दोन्ही ठिकाणी प्रवेश दिला जाणार नाही. अखिलेश यांनी उत्तर प्रदेश-मध्य प्रदेश सीमेवर ईश्वरनिंदा करणाऱ्यांच्या प्रवेशावर बंदी घालणारा फलक लावण्याची मागणीही केली.
यानंतर त्यांनी धीरेंद्र शास्त्री यांच्या प्रस्तावित कार्यक्रमांना परवानगी देऊ नये आणि नवीन परवानगी देऊ नये अशी मागणी केली.
श्रीकृष्णावरील एका टिप्पणीमुळे वाद सुरू झाला.
मध्य प्रदेशातील शिवपुरी जिल्ह्यातील करेरा येथे आयोजित रामकथा कार्यक्रमादरम्यान धीरेंद्र शास्त्री यांनी केलेल्या वक्तव्यामुळे हा वाद सुरू झाला. एक व्हिडिओ व्हायरल झाला, ज्यामध्ये ते भगवान राम आणि भगवान कृष्ण यांच्या रूपांची तुलना करताना दिसले. त्यांनी भगवान कृष्णाच्या त्रिभंग आसनाचा आणि भगवान रामाच्या बासरीसह ताठ उभ्या आसनाचा उल्लेख केला.
मथुरा आणि वृंदावन येथील काही संत आणि कृष्णभक्तांनी या वक्तव्यावर आक्षेप घेतला. वाढत्या वादानंतर, धीरेंद्र शास्त्री यांनी एक व्हिडिओ संदेश जारी करून आपली भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी सांगितले की, भगवान राम आणि भगवान कृष्ण यांच्यात भेद करण्याचा किंवा कोणाच्याही भावना दुखावण्याचा त्यांचा हेतू नव्हता. त्यांच्या वक्तव्यामुळे कोणाच्या भावना दुखावल्या असतील तर त्यांनी माफीही मागितली.
मात्र, अखिलेश यादव यांनी त्यांची माफी पुरेशी मानली नाही आणि या कार्यक्रमाला ईश्वरनिंदा ठरवत तो रद्द करण्याची मागणी सुरूच ठेवली.
उत्तर प्रदेशमध्ये प्रस्तावित कथा कुठे आहेत?
धीरेंद्र शास्त्री यांचे पुढील काही कार्यक्रम उत्तर प्रदेशातील विविध जिल्ह्यांमध्ये नियोजित आहेत. यापैकी अनेक कार्यक्रम स्थानिक राजकीय नेते आणि लोकप्रतिनिधींशी संबंधित असल्याचे म्हटले जाते. त्यामुळेच या वृत्तांवरून राजकीय चर्चा तीव्र झाली आहे.
प्रतापगडच्या कुंडामधील कथा
१७ ते १९ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत तीन दिवसीय श्री हनुमान कथा आयोजित करण्यात आली आहे. जनसत्ता दल डेमोक्रॅटिक पार्टीचे अध्यक्ष आणि कुंडा मतदारसंघाचे आमदार, रघुराज प्रताप सिंह उर्फ राजा भैया यांच्याद्वारे याचे आयोजन केले जात आहे.
गोंडामधील प्रस्तावित कार्यक्रम
गोंडा येथे ४ ते ६ डिसेंबर २०२६ दरम्यान एक कथा कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला आहे. हा कार्यक्रम कटरा विधानसभा मतदारसंघाचे भाजप आमदार बावन सिंग यांच्याशी जोडला जात आहे.
झाँसीमधील हनुमान कथा
धीरेंद्र शास्त्री यांची हनुमान कथा ११ ते १३ डिसेंबर २०२६ दरम्यान झाशीमध्ये होणार आहे. झाशीचे भाजप आमदार रवी शर्मा यांनी या कार्यक्रमाची घोषणा केली. यापूर्वी, पंडित प्रदीप मिश्रा यांची शिव महापुराण कथा देखील ४ ते १० डिसेंबर दरम्यान शहरात होणार आहे.
लखनौ आणि आग्रा येथील कार्यक्रम
लखनौमध्ये १७ ते २१ डिसेंबर २०२६ आणि आग्रा येथे २३ ते २५ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत कथा कार्यक्रम प्रस्तावित आहेत.
या कार्यक्रमांव्यतिरिक्त, माजी खासदार धनंजय सिंह यांच्या हस्ते जौनपूरमध्ये जया किशोरी यांची कथा आयोजित करणे आणि महाराष्ट्राचे माजी गृह राज्यमंत्री व भाजप नेते कृपाशंकर सिंह यांच्या हस्ते कुमार विश्वास यांचा कार्यक्रम आयोजित करण्याबाबतही चर्चा सुरू आहे.
एसपीला कशाची भीती वाटते?
धीरेंद्र शास्त्री यांच्या कार्यक्रमांना अखिलेश यादव यांचा विरोध केवळ त्यांच्या वादग्रस्त वक्तव्यांमुळेच नाही, तर उत्तर प्रदेशच्या निवडणूक राजकारणामुळेही आहे. मागासलेले वर्ग, विशेषतः यादव समाज, हा समाजवादी पक्षाच्या राजकारणातील एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ राहिला आहे. यादव समाज भगवान कृष्णाला आपल्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक ओळखीशी जोडतो. त्यामुळे, कृष्णाबद्दल केलेल्या वक्तव्यांना अखिलेश यादव यांनी केलेला उघड विरोध राजकीयदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण मानला जातो.
दुसरीकडे, समाजवादी पक्ष (एसपी) २०२७ च्या विधानसभा निवडणुका जातीय समीकरणे, सामाजिक न्याय, मागासलेले वर्ग आणि पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टी (पीडीपी) यांसारख्या मुद्द्यांभोवती केंद्रित करण्याचा प्रयत्न करत आहे. निवडणुकीतील चर्चा धार्मिक ओळख आणि ध्रुवीकरणाकडे वळणार नाही, हे सुनिश्चित करण्याचे आव्हान पक्षासमोर आहे. धार्मिक कथानके आणि मोठ्या कार्यक्रमांमुळे निवडणुकीपूर्वी असे वातावरण निर्माण होऊ शकते, ज्यात जात आणि सामाजिक न्यायाशी संबंधित मुद्दे झाकोळले जातील, अशी भीती समाजवादी पक्षाला वाटते.
भाजपसमोर काय आव्हान आहे?
धीरेंद्र शास्त्री यांच्या कार्यक्रमांसंदर्भात भाजपसमोर एक राजकीय आव्हानही आहे. उत्तर प्रदेशात प्रस्तावित असलेले अनेक कथा कार्यक्रम स्थानिक भाजप आमदार किंवा नेत्यांशी संबंधित असल्याचे म्हटले जाते. धार्मिक कार्यक्रमांबाबत आपली भूमिका काय असावी आणि कोणत्याही कार्यक्रमातील वादग्रस्त वक्तव्यांच्या राजकीय परिणामांना कसे हाताळावे, हा प्रश्न पक्षासमोर आहे.
धार्मिक कार्यक्रमांना मोठी गर्दी जमते. या कार्यक्रमांमध्ये स्थानिक नेत्यांची उपस्थिती आणि त्यांचा सहभाग हा देखील राजकीय चर्चेचा विषय बनतो. जर व्यासपीठावरून केलेल्या एखाद्या वक्तव्यामुळे नवीन वाद निर्माण झाला, तर त्यामुळे विरोधी पक्षांना सरकार आणि भाजपवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्याची संधी मिळू शकते. दुसरीकडे, भाजपने अखिलेश यादव यांच्या आरोपांना प्रत्युत्तर देणे आणि धार्मिक मुद्द्यांवर आपली राजकीय भूमिका स्पष्ट करणे महत्त्वाचे आहे.
भाजप प्रवक्त्याने अखिलेश यादव यांच्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
या वादावर भाजपनेही प्रतिक्रिया दिली आहे. निवडणुका जवळ येत असल्याने अखिलेश यादव भगवान कृष्णाचे स्मरण करत असल्याचा प्रश्न भाजपचे प्रवक्ते हीरो वाजपेयी यांनी उपस्थित केला आहे. त्यांनी अखिलेश यादव यांना कृष्ण जन्मभूमी आंदोलनावरील आपली भूमिका स्पष्ट करण्याचे आवाहन केले.
त्यामुळे, भाजप देखील हे प्रकरण केवळ धीरेंद्र शास्त्रींच्या वक्तव्यांपुरते मर्यादित न ठेवता, अखिलेश यादव यांच्या धार्मिक आणि राजकीय भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करण्याची एक संधी म्हणून या वादाकडे पाहत आहे.
निवडणुकीच्या वातावरणात चर्चा वाढू शकते.
धीरेंद्र शास्त्री यांनी मांडलेले मुद्दे आणि अखिलेश यादव यांचा विरोध यामुळे उत्तर प्रदेशातील धार्मिक कार्यक्रमांवरून राजकीय चर्चा तीव्र झाली आहे. एकीकडे समाजवादी पक्षाला निवडणुकीचा मुद्दा म्हणून धार्मिक ध्रुवीकरणाकडे वळण्याची भीती आहे, तर दुसरीकडे भाजपसमोर या कार्यक्रमांभोवतीच्या वादांना आणि विरोधकांच्या आरोपांना उत्तर देण्याचे आव्हान आहे. या कार्यक्रमांवरील प्रशासकीय निर्णय आणि राजकीय प्रतिक्रिया येत्या काही दिवसांत या चर्चेची दिशा ठरवू शकतात.
