सोमनाथ मंदिराजवळ मांसाहारी खाद्यपदार्थांवरील बंदी कायम आहे.
गुजरात उच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने सोमनाथ मंदिराच्या परिसरात मांसाहारी खाद्यपदार्थांच्या विक्रीवरील बंदी पुन्हा लागू केली आहे. हॉटेल आणि रेस्टॉरंट मालकांच्या याचिकांवर सुनावणी करताना एका एकल न्यायाधीशांनी यापूर्वी ही बंदी रद्द केली होती. तथापि, राज्य सरकारने केलेल्या तातडीच्या अपिलानंतर खंडपीठाने त्या निर्णयाला स्थगिती दिली होती.
चार तासांच्या आत तो निर्णय फिरवण्यात आला.
शुक्रवारी, दुपारी ३ वाजण्याच्या सुमारास, न्यायमूर्ती निशा ठाकोर यांनी गिर सोमनाथ जिल्ह्यातील सोमनाथ मंदिराच्या परिसरातील हॉटेल आणि रेस्टॉरंट चालकांच्या याचिका स्वीकारून जिल्हाधिकाऱ्यांची अधिसूचना रद्द केली. यानंतर, गुजरात सरकारने तातडीचे अपील दाखल केले. सरन्यायाधीश मानस रंजन पाठक आणि न्यायमूर्ती निर्जर देसाई यांच्या खंडपीठाने या प्रकरणाची तातडीने सुनावणी करून एकल न्यायाधीशांच्या आदेशाला स्थगिती दिली.
५०० मीटरच्या त्रिज्येच्या आत निर्बंध लागू आहेत.
खंडपीठाने स्पष्ट केले की, सोमनाथ मंदिराच्या ५०० मीटर परिघात आणि महत्त्वाच्या धार्मिक स्थळांना जोडणाऱ्या सहा निश्चित रस्त्यांवर मांसाहारी अन्न तयार करणे, साठवणे आणि विकण्यास मनाई करणारी जिल्हाधिकाऱ्यांची १० ऑगस्ट २०२६ रोजीची अधिसूचना सध्या तरी अंमलात राहील.
सरकारने धार्मिक महत्त्वाचा हवाला दिला
सुनावणीदरम्यान, राज्य सरकारने असा युक्तिवाद केला की सोमनाथ मंदिराला लाखो हिंदूंसाठी प्रचंड आध्यात्मिक महत्त्व आहे. सरकारने म्हटले की, एखाद्या ठिकाणाचे धार्मिक, ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व लक्षात घेऊन व्यावसायिक उपक्रमांवर वाजवी निर्बंध लादले जाऊ शकतात. सरकारने हरिद्वारसारख्या इतर धार्मिक शहरांमध्ये लादलेल्या निर्बंधांचाही दाखला दिला.
हॉटेल चालकांनी मूलभूत हक्कांचा मुद्दा उपस्थित केला.
हॉटेल आणि रेस्टॉरंट मालकांनी न्यायालयात असा युक्तिवाद केला की, मांसाहारी पदार्थांच्या विक्रीवरील बंदीमुळे कायदेशीर व्यवसाय करण्याच्या आणि उपजीविका कमावण्याच्या त्यांच्या मूलभूत हक्काचे उल्लंघन होते. राज्य सरकारने असा युक्तिवाद केला की, व्यवसाय करण्याच्या घटनात्मक स्वातंत्र्याचा अर्थ असा नाही की प्रत्येक ठिकाणी प्रत्येक प्रकारच्या व्यावसायिक उपक्रमाला परवानगी दिली जाऊ शकते.
पुढील सुनावणी २६ डिसेंबर रोजी होईल.
खंडपीठाने, जिल्हाधिकाऱ्यांची अधिसूचना कायम ठेवत, पुढील सुनावणी २६ डिसेंबर २०२६ रोजी निश्चित केली आहे. तोपर्यंत, सोमनाथ मंदिराच्या परिसरात मांसाहारी अन्न तयार करणे, साठवणे आणि विकण्यावरील बंदी कायम राहील.
